Polski CKYCA Certified Know Your Customer Associate Practice Test

Poprawnie: Podejście oparte na przyjmowaniu najwyższych standardów regulacyjnych (tzw. najwyższy wspólny mianownik) jest uznawane za najlepszą praktykę w międzynarodowych instytucjach finansowych. Pozwala to na stworzenie spójnych ram kontrolnych, które minimalizują ryzyko luki w przepisach między różnymi jurysdykcjami. Jednocześnie konieczne jest uwzględnienie lokalnych specyfiki, takich jak przepisy o ochronie danych osobowych (np. RODO), które mogą ograniczać przepływ informacji, mimo rygorystycznych wymogów AML w innej lokalizacji. Taka strategia chroni instytucję przed ryzykiem regulacyjnym i eksterytorialnymi skutkami naruszeń przepisów, takich jak te nakładane przez FinCEN.

Niepoprawnie: Stosowanie wyłącznie przepisów kraju macierzystego jest błędne, ponieważ ignoruje lokalne wymogi prawne i eksterytorialny zasięg przepisów zagranicznych, co może prowadzić do sankcji karnych. Delegowanie pełnej odpowiedzialności do lokalnych oddziałów bez centralnego nadzoru uniemożliwia skuteczne zarządzanie ryzykiem na poziomie całego przedsiębiorstwa (EWRA) i prowadzi do niespójności w ocenie klientów. Priorytetyzowanie jurysdykcji wyłącznie na podstawie wolumenu transakcji jest ryzykowne, ponieważ mniejsze rynki mogą charakteryzować się wyższym ryzykiem nieodłącznym, a stosowanie tam uproszczonych środków może ułatwić proceder prania pieniędzy.

Wniosek: Zarządzanie ryzykiem w instytucji wielonarodowej wymaga harmonizacji globalnych standardów do poziomu najbardziej rygorystycznej jurysdykcji przy jednoczesnym zachowaniu zgodności z lokalnymi przepisami prawa.

Poprawnie: Podejście oparte na ryzyku (RBA) wymaga od instytucji finansowych zrównoważenia sprzecznych wymogów regulacyjnych w różnych jurysdykcjach. W opisanym scenariuszu oficer ds. zgodności musi pogodzić obowiązki wynikające z RODO (minimalizacja danych) z wymogami przejrzystości beneficjentów rzeczywistych narzuconymi przez przepisy eksterytorialne (np. USA). Przeprowadzenie analizy luk pozwala na zidentyfikowanie bezpiecznego sposobu udostępnienia niezbędnych informacji przy jednoczesnym zachowaniu ochrony prywatności. Raportowanie ryzyka rezydualnego do komitetu ds. ryzyka jest niezbędnym elementem ładu korporacyjnego, zapewniającym, że kadra kierownicza wyższego szczebla jest świadoma ryzyk pozostających po zastosowaniu środków łagodzących i akceptuje je zgodnie z apetytem na ryzyko firmy.

Niepoprawnie: Podejście polegające na automatycznym zakończeniu relacji (de-risking) bez głębszej analizy jest uznawane przez organy nadzorcze za niewłaściwe stosowanie podejścia opartego na ryzyku i może prowadzić do wykluczenia finansowego. Skupienie się wyłącznie na lokalnych przepisach o ochronie danych przy całkowitym ignorowaniu żądań banku korespondenta naraża instytucję na ryzyko operacyjne i utratę zdolności do rozliczania transakcji międzynarodowych. Z kolei bezwarunkowe przekazanie wszystkich danych bez uwzględnienia ograniczeń wynikających z ochrony prywatności stanowi bezpośrednie naruszenie przepisów RODO, co może skutkować dotkliwymi karami finansowymi i ryzykiem prawnym w kraju macierzystym.

Wniosek: Zarządzanie ryzykiem w środowisku wielojurysdykcyjnym wymaga harmonizacji sprzecznych przepisów poprzez analizę luk oraz formalną akceptację ryzyka rezydualnego przez kierownictwo.

Poprawnie: Podejście oparte na przyjęciu najbardziej rygorystycznych norm jako globalnego standardu zapewnia spójność zarządzania ryzykiem w całej organizacji i chroni przed arbitrażem regulacyjnym. Jednocześnie wdrożenie lokalnych aneksów jest kluczowe, aby sprostać specyficznym wymogom prawnym, takim jak przepisy o ochronie danych osobowych (np. RODO) czy unikalne progi raportowania transakcji, które mogą różnić się między jurysdykcjami takimi jak UE i USA. Pozwala to na zachowanie integralności globalnego programu AML przy jednoczesnym uniknięciu konfliktów prawnych na rynkach lokalnych.

Niepoprawnie: Poleganie wyłącznie na standardach FATF jest niewystarczające, ponieważ są to jedynie zalecenia, które nie zastępują wiążących przepisów krajowych i mogą nie obejmować specyficznych ryzyk lokalnych. Pozostawienie pełnej swobody lokalnym jednostkom w definiowaniu metodologii uniemożliwia stworzenie spójnego profilu ryzyka dla całej grupy i utrudnia skuteczny nadzór centralny nad apetytem na ryzyko. Z kolei założenie, że standardy UE automatycznie spełniają wymogi eksterytorialne innych jurysdykcji, jest błędne i ryzykowne, gdyż organy takie jak FinCEN mają własne, specyficzne oczekiwania, których naruszenie może skutkować dotkliwymi sankcjami dla całej instytucji.

Wniosek: Skuteczna ogólnofirmowa ocena ryzyka wymaga harmonizacji globalnych standardów z precyzyjnym uwzględnieniem lokalnych uwarunkowań prawnych i regulacyjnych każdej jurysdykcji.

Poprawnie: Zgodnie z międzynarodowymi standardami zarządzania ryzykiem, w tym wytycznymi FATF, instytucja finansowa musi działać w ramach swojego zdefiniowanego apetytu na ryzyko. Jeśli ryzyko rezydualne (ryzyko pozostające po zastosowaniu kontroli) przekracza ustalony próg tolerancji, oficer ds. zgodności ma obowiązek zastosować strategię łagodzenia (treat) poprzez wdrożenie wzmocnionej należytej staranności (EDD). Jeżeli jednak dodatkowe środki kontrolne nie są w stanie obniżyć ryzyka do poziomu akceptowalnego, jedynym profesjonalnym rozwiązaniem zgodnym z polityką zarządzania ryzykiem jest unikanie ryzyka (avoid) poprzez zakończenie relacji biznesowej.

Niepoprawnie: Podejście polegające na natychmiastowym i masowym zamykaniu rachunków bez indywidualnej analizy (de-risking) jest krytykowane przez organy regulacyjne, ponieważ narusza zasadę podejścia opartego na ryzyku (RBA). Z kolei ignorowanie faktu, że ryzyko rezydualne przekracza apetyt na ryzyko tylko dlatego, że systemy monitorowania nie wygenerowały alertów, jest błędem, ponieważ monitorowanie transakcji jest tylko jedną z wielu kontroli i nie zastępuje oceny ryzyka klienta. Przeniesienie odpowiedzialności na lokalne oddziały w jurysdykcjach wysokiego ryzyka jest nieskuteczne, ponieważ ryzyko instytucjonalne i reputacyjne nadal obciąża całą grupę, a standardy kontroli mogą być tam mniej rygorystyczne.

Wniosek: Zarządzanie ryzykiem wymaga aktywnego dostosowywania kontroli do apetytu na ryzyko instytucji, a w przypadku braku możliwości skutecznej mitygacji, konieczne jest podjęcie decyzji o unikaniu ryzyka.

Poprawnie: Podejście to jest prawidłowe, ponieważ uznaje konieczność zachowania spójności globalnej oceny ryzyka (EWRA) przy jednoczesnym poszanowaniu lokalnych barier prawnych dotyczących prywatności. Skuteczne zarządzanie ryzykiem w instytucjach wielonarodowych wymaga wdrożenia mechanizmów, które pozwalają na przepływ informacji niezbędnych do identyfikacji przestępstw finansowych, korzystając z formalnych bramek prawnych i umów o poufności, co pozwala uniknąć konfliktów między eksterytorialnymi wymogami AML a lokalnym prawem ochrony danych.

Niepoprawnie: Przyjęcie wyłącznie najbardziej rygorystycznych standardów globalnych bez uwzględnienia lokalnych przepisów o prywatności jest błędne, ponieważ może prowadzić do bezpośredniego naruszenia prawa miejscowego i sankcji karnych w danej jurysdykcji. Pełna decentralizacja procesu oceny ryzyka jest niewłaściwa, gdyż uniemożliwia centrali uzyskanie pełnego obrazu ryzyka instytucjonalnego i identyfikację powiązań między klientami w różnych regionach. Strategia całkowitego unikania klientów wysokiego ryzyka do czasu walidacji modelu jest nadmiernie restrykcyjna i nie odzwierciedla podejścia opartego na ryzyku (RBA), które nakazuje stosowanie wzmocnionych środków należytej staranności zamiast automatycznego odrzucania relacji biznesowych.

Wniosek: Zarządzanie ryzykiem w skali międzynarodowej wymaga harmonizacji globalnych standardów AML z lokalnymi przepisami o ochronie danych poprzez precyzyjne protokoły udostępniania informacji i zintegrowaną ocenę ryzyka.

Poprawnie: Aktualizacja oceny ryzyka w całym przedsiębiorstwie (EWRA) jest kluczowym elementem podejścia opartego na ryzyku (RBA), ponieważ pozwala instytucji na zidentyfikowanie i ocenę specyficznych zagrożeń związanych z nową jurysdykcją. Zgodnie z międzynarodowymi standardami, takimi jak wytyczne FATF, instytucje finansowe muszą rozumieć ryzyko, na jakie są narażone, i dostosowywać swoje mechanizmy kontrolne tak, aby były one proporcjonalne do zidentyfikowanego poziomu ryzyka. Wdrożenie kontroli równoważących wymogi AML z przepisami o ochronie danych zapewnia, że bank nie tylko przeciwdziała przestępstwom finansowym, ale również pozostaje w zgodzie z lokalnym prawem ochrony prywatności, co jest niezbędne dla zachowania integralności operacyjnej i uniknięcia sankcji regulacyjnych.

Niepoprawnie: Przyjęcie ujednoliconego, najbardziej rygorystycznego standardu bez uwzględnienia lokalnych różnic prawnych jest błędne, ponieważ może prowadzić do bezpośredniego naruszenia przepisów o ochronie danych w nowej jurysdykcji, co generuje wysokie ryzyko prawne i operacyjne. Przekazanie pełnej odpowiedzialności lokalnemu zarządowi bez nadzoru centrali narusza zasady spójnego zarządzania ryzykiem w skali całej grupy i może prowadzić do powstania luk w systemie przeciwdziałania praniu pieniędzy. Z kolei ograniczenie gromadzenia danych KYC do absolutnego minimum wymaganego przez lokalne prawo ochrony prywatności, przy jednoczesnym ignorowaniu globalnych standardów AML w jurysdykcji wysokiego ryzyka, jest nieakceptowalne, gdyż naraża instytucję na ryzyko wykorzystania do celów przestępczych i sankcje ze strony międzynarodowych organów nadzorczych.

Wniosek: Skuteczne zarządzanie ryzykiem międzynarodowym wymaga harmonizacji globalnego apetytu na ryzyko z lokalnymi wymogami prawnymi poprzez regularną aktualizację oceny ryzyka w całym przedsiębiorstwie.

Poprawnie: Podejście oparte na analizie luk i zasadzie niezbędności pozwala na zrównoważenie obowiązków wynikających z przepisów AML oraz ochrony danych osobowych. W kontekście międzynarodowym, instytucje muszą brać pod uwagę eksterytorialny zasięg przepisów, takich jak wymogi FinCEN czy unijne rozporządzenia o ochronie danych. Wdrożenie protokołów, które precyzyjnie określają, jakie dane są niezbędne do celów zgodności, minimalizuje ryzyko prawne w obu jurysdykcjach, jednocześnie realizując cele instytucjonalnej oceny ryzyka.

Niepoprawnie: Przyjęcie wyłącznie standardów jednej jurysdykcji jako nadrzędnych ignoruje fakt, że przepisy o ochronie danych w UE mają charakter bezwzględnie obowiązujący i ich naruszenie wiąże się z wysokimi karami. Z kolei ograniczenie gromadzenia danych w oddziale amerykańskim do minimum może doprowadzić do niepełnej identyfikacji beneficjentów rzeczywistych, co narusza wymogi przejrzystości finansowej. Całkowita separacja baz danych jest rozwiązaniem nieefektywnym, ponieważ uniemożliwia grupie kapitałowej posiadanie spójnego obrazu ryzyka klienta, co jest sprzeczne z międzynarodowymi standardami zarządzania ryzykiem w całym przedsiębiorstwie.

Wniosek: Zarządzanie ryzykiem w skali globalnej wymaga harmonizacji sprzecznych wymogów jurysdykcyjnych poprzez precyzyjne protokoły udostępniania danych, które uwzględniają zarówno przepisy AML, jak i ochrony prywatności.

Poprawnie: Zgodnie z międzynarodowymi standardami zarządzania ryzykiem (takimi jak wytyczne FATF oraz regulacje UE i FinCEN), jeśli ryzyko resztkowe, czyli ryzyko pozostające po zastosowaniu wszystkich mechanizmów kontrolnych, nadal przekracza ustalony przez zarząd apetyt na ryzyko, instytucja musi podjąć aktywne kroki w celu jego mitygacji. Może to obejmować modyfikację modelu biznesowego, ograniczenie zakresu usług do mniej ryzykownych jurysdykcji lub wdrożenie jeszcze bardziej zaawansowanych technologii monitorowania. Takie podejście zapewnia, że instytucja nie działa poza swoimi bezpiecznymi ramami operacyjnymi i utrzymuje silną kulturę zgodności.

Niepoprawnie: Podejście zakładające kontynuowanie działalności przy jednoczesnym liczeniu na zyski pokrywające ewentualne kary jest fundamentalnie sprzeczne z zasadami etyki i zarządzania ryzykiem, prowadząc do poważnych naruszeń regulacyjnych. Opieranie się wyłącznie na minimalnych wymogach prawnych przy ignorowaniu wewnętrznego apetytu na ryzyko świadczy o słabości systemu zarządzania i braku zrozumienia roli ryzyka resztkowego. Z kolei próba przeniesienia ryzyka AML na ubezpieczyciela jest nieskuteczna, ponieważ ryzyko regulacyjne i reputacyjne w obszarze przeciwdziałania praniu pieniędzy nie podlega transferowi w sposób, który zwalniałby instytucję z odpowiedzialności za przekroczenie limitów ryzyka.

Wniosek: W przypadku gdy ryzyko resztkowe przewyższa apetyt na ryzyko, instytucja musi dostosować swoją strategię lub wzmocnić kontrole, aby przywrócić zgodność z wewnętrznymi ramami bezpieczeństwa.

Poprawnie: Właściwe podejście oparte na ryzyku wymaga, aby instytucja nie tylko wdrażała środki kontrolne, ale również regularnie poddawała je walidacji zgodnie z międzynarodowymi standardami. Celem tego procesu jest potwierdzenie, że zastosowane technologie i procedury skutecznie obniżają ryzyko nieodłączne do poziomu ryzyka resztkowego, który jest akceptowalny w ramach zdefiniowanego przez zarząd apetytu na ryzyko. Walidacja modelu jest kluczowym elementem zapewniającym, że systemy automatyczne działają zgodnie z założeniami i faktycznie mitygują specyficzne zagrożenia związane z nowymi technologiami finansowymi.

Niepoprawnie: Strategia polegająca na całkowitym unikaniu ryzyka poprzez zamykanie rachunków jest nadmiernie restrykcyjna i nie odzwierciedla elastyczności podejścia opartego na ryzyku, które dopuszcza działalność wysokiego ryzyka przy odpowiednich zabezpieczeniach. Zwiększenie zatrudnienia bez weryfikacji skuteczności systemów technologicznych jest nieefektywne, ponieważ błędy w algorytmach monitorujących mogą pozostać niewykryte przez personel operacyjny. Poleganie wyłącznie na ocenach zewnętrznych partnerów narusza wymóg przeprowadzenia niezależnej oceny ryzyka w całym przedsiębiorstwie, co jest niezbędne do zrozumienia unikalnej ekspozycji instytucji na przestępstwa finansowe.

Wniosek: Skuteczne zarządzanie ryzykiem wymaga regularnej walidacji mechanizmów kontrolnych, aby zagwarantować, że ryzyko resztkowe nie przekracza ustalonego apetytu na ryzyko instytucji.

Poprawnie: Zgodnie ze standardami FATF oraz regulacjami unijnymi dotyczącymi przeciwdziałania praniu pieniędzy, instytucje finansowe działające w skali międzynarodowej są zobowiązane do wdrażania spójnych polityk i procedur w całej grupie kapitałowej. W sytuacjach, gdy przepisy lokalne w danej jurysdykcji są mniej rygorystyczne niż standardy przyjęte przez grupę, instytucja musi zastosować surowsze wymogi korporacyjne. Takie podejście zapewnia, że ocena ryzyka w całym przedsiębiorstwie (EWRA) jest rzetelna, a apetyt na ryzyko ustalony przez zarząd jest przestrzegany we wszystkich jednostkach, co minimalizuje ryzyko reputacyjne i regulacyjne na poziomie skonsolidowanym.

Niepoprawnie: Podejście polegające na pozostawieniu lokalnych procedur bez zmian jest błędne, ponieważ ignoruje ryzyko zarażenia i fakt, że słabe ogniwo w jednej jurysdykcji może narazić całą grupę na sankcje międzynarodowe. Ograniczenie stosowania wyższych standardów wyłącznie do nowych klientów jest niewystarczające, gdyż pozostawia istotne ryzyko resztkowe w istniejącym portfelu, co jest sprzeczne z zasadami skutecznego zarządzania ryzykiem. Z kolei próba uzyskania zwolnienia od lokalnego nadzorcy na podstawie pierwszeństwa prawa krajowego jest nieuzasadniona, ponieważ organy nadzorcze oczekują, że instytucje będą stosować własne, bardziej rygorystyczne kontrole wewnętrzne, jeśli wymaga tego ich profil ryzyka.

Wniosek: W przypadku rozbieżności między przepisami lokalnymi a polityką grupy, instytucja finansowa musi stosować wyższy standard kontroli, aby zachować spójność globalnego apetytu na ryzyko i skuteczność programu AML.

Poprawnie: Zgodnie z międzynarodowymi standardami, takimi jak wytyczne FATF oraz dyrektywy UE, instytucje finansowe działające w wielu jurysdykcjach powinny stosować najwyższy wspólny standard regulacyjny w całej grupie. W sytuacji, gdy lokalne przepisy są mniej rygorystyczne niż standardy kraju macierzystego lub regulacje unijne, bank musi wdrożyć bardziej surowe zasady, aby zachować spójność z globalnym apetytem na ryzyko i uniknąć ryzyka arbitrażu regulacyjnego. Podejście oparte na ryzyku wymaga, aby zwiększona ekspozycja na sektory wysokiego ryzyka, takie jak FinTech, była równoważona przez wzmocnione środki należytej staranności (EDD) i precyzyjne dostosowanie systemów monitorowania do specyficznych typologii przestępstw finansowych w danym regionie.

Niepoprawnie: Przyjęcie wyłącznie lokalnych, łagodniejszych przepisów jest błędne, ponieważ naraża całą grupę kapitałową na sankcje ze strony regulatora macierzystego oraz ryzyko utraty reputacji. Całkowite wycofanie się z rynku, mimo że bezpieczne, jest sprzeczne z formalnie zatwierdzonym apetytem na ryzyko zarządu, który dopuszcza ekspozycję pod warunkiem stosowania odpowiednich kontroli. Skupienie się wyłącznie na technicznej walidacji modeli matematycznych bez uwzględnienia różnic w ramach prawnych i jakości nadzoru w danej jurysdykcji jest niewystarczające do kompleksowego zarządzenia ryzykiem braku zgodności.

Wniosek: W przypadku działalności transgranicznej instytucja musi stosować bardziej rygorystyczne standardy grupy, nawet jeśli lokalne przepisy są mniej wymagające, aby zapewnić spójność z globalnym apetytem na ryzyko.

Poprawnie: Podejście oparte na ryzyku (RBA) wymaga, aby instytucja finansowa dynamicznie dostosowywała swoje mechanizmy kontrolne, takie jak progi monitorowania transakcji, do aktualnego apetytu na ryzyko oraz zmieniającego się otoczenia regulacyjnego. W kontekście instytucji działającej w wielu jurysdykcjach, kluczowe jest uwzględnienie eksterytorialnego zasięgu przepisów (np. amerykańskich regulacji dotyczących dolara) przy jednoczesnym zachowaniu zgodności z lokalnymi przepisami o ochronie danych (np. RODO w UE). Integracja wyników oceny ryzyka z typologiami monitorowania zapewnia, że program przeciwdziałania przestępstwom finansowym jest skuteczny i ukierunkowany na rzeczywiste zagrożenia.

Niepoprawnie: Skupienie się wyłącznie na lokalnych wymogach bez uwzględnienia globalnego profilu ryzyka jest błędne, ponieważ ryzyko w bankowości korespondencyjnej ma charakter transgraniczny i wymaga spójnego nadzoru. Strategia polegająca na automatycznym unikaniu ryzyka poprzez redukcję portfela klientów jest często nieuzasadniona biznesowo i nie zastępuje konieczności posiadania skutecznych mechanizmów kontrolnych. Z kolei wdrażanie globalnej wymiany danych z pominięciem lokalnych przepisów o prywatności naraża instytucję na poważne sankcje regulacyjne i ryzyko prawne, co jest sprzeczne z zasadami bezpiecznego zarządzania ryzykiem.

Wniosek: Skuteczne zarządzanie ryzykiem w skali międzynarodowej wymaga harmonizacji globalnego apetytu na ryzyko z lokalnymi ograniczeniami prawnymi oraz ciągłej aktualizacji systemów monitorowania w oparciu o nowe typologie przestępstw.

Poprawnie: Podejście oparte na ryzyku (Risk-Based Approach) wymaga, aby instytucja finansowa podejmowała działania proporcjonalne do zidentyfikowanego poziomu zagrożenia. W sytuacji, gdy ryzyko resztkowe (ryzyko pozostające po zastosowaniu kontroli) przekracza ustalony przez zarząd apetyt na ryzyko, instytucja ma obowiązek albo wdrożyć dodatkowe, bardziej skuteczne mechanizmy kontrolne, albo zrezygnować z danej aktywności (strategia unikania ryzyka). Jest to zgodne z międzynarodowymi standardami FATF oraz zasadami należytej staranności, które nakazują, aby model biznesowy był dostosowany do możliwości skutecznego zarządzania ryzykiem, a nie odwrotnie.

Niepoprawnie: Dostosowanie globalnego apetytu na ryzyko do specyfiki jednej, trudnej jurysdykcji jest błędem, ponieważ apetyt na ryzyko powinien wynikać ze strategii całej grupy i być stabilnym punktem odniesienia dla wszystkich jednostek. Poleganie wyłącznie na walidacji modeli z centrali bez uwzględnienia lokalnych ograniczeń prawnych i specyfiki ryzyka narusza zasadę adekwatności kontroli i może prowadzić do niewykrycia typologii specyficznych dla danego regionu. Przenoszenie ryzykownych klientów do jurysdykcji o łagodniejszych przepisach jest uznawane za arbitraż regulacyjny i jest praktyką niedopuszczalną, która naraża instytucję na sankcje oraz ogromne ryzyko reputacyjne.

Wniosek: Ryzyko resztkowe musi zawsze mieścić się w granicach apetytu na ryzyko instytucji, co w przypadku braku skutecznych metod łagodzenia wymaga podjęcia decyzji o unikaniu danego ryzyka lub wycofaniu się z rynku.

Poprawnie: Zgodnie z zasadami podejscia opartego na ryzyku (RBA) oraz wytycznymi FATF i UE, instytucja finansowa musi operowac w granicach swojego zdefiniowanego apetytu na ryzyko. Jesli ocena wykazuje, ze ryzyko resztkowe (ryzyko pozostajace po zastosowaniu kontroli) przekracza ten apetyt, instytucja ma obowiazek albo wdrozyc dodatkowe czynniki lagodzace, takie jak wzmocniona nalezyta starannosc (EDD) i bardziej rygorystyczne monitorowanie, albo skorygowac swoja strategie biznesowa (np. poprzez ograniczenie uslug lub rezygnacje z danej grupy klientow), aby przywrocic poziom ryzyka do akceptowalnych granic.

Niepoprawnie: Podejscie polegajace na warunkowej akceptacji ryzyka przekraczajacego ustalony apetyt w celu realizacji celow sprzedazowych jest powaznym bledem w zarzadzaniu ryzykiem i narusza zasady ładu korporacyjnego. Przeniesienie ryzyka regulacyjnego poprzez ubezpieczenie od kar AML jest niemozliwe i prawnie nieskuteczne, poniewaz odpowiedzialnosc za przestrzeganie przepisow oraz sankcje karne i administracyjne nie podlegaja transferowi na ubezpieczyciela. Z kolei podnoszenie progow monitorowania transakcji w segmencie wysokiego ryzyka w celu redukcji liczby alertow jest dzialaniem zwiekszajacym ryzyko niewykrycia przestepstw finansowych, co stoi w bezposredniej sprzecznosci z obowiazkiem skutecznego ograniczania ryzyka.

Wniosek: Instytucja musi zawsze dostosowac intensywnosc kontroli lub zakres dzialalnosci tak, aby ryzyko resztkowe nie przekraczalo zatwierdzonego apetytu na ryzyko.

Poprawnie: Aktualizacja typologii monitorowania transakcji na podstawie wyników oceny ryzyka w całym przedsiębiorstwie (EWRA) jest kluczowym elementem podejścia opartego na ryzyku (RBA). Zgodnie ze standardami międzynarodowymi oraz wymogami takimi jak dyrektywy UE czy przepisy FinCEN, instytucje muszą dynamicznie dostosowywać swoje mechanizmy kontrolne do zidentyfikowanych zagrożeń. Uwzględnienie najbardziej rygorystycznych wymogów lokalnych oraz przepisów o zasięgu eksterytorialnym pozwala na skuteczne obniżenie ryzyka nieodłącznego do poziomu ryzyka resztkowego, który mieści się w ustalonym apetycie na ryzyko instytucji.

Niepoprawnie: Zwiększenie częstotliwości audytów jest działaniem o charakterze detekcyjnym ex-post i nie zastępuje konieczności dostosowania bieżących kontroli operacyjnych do nowych typologii przestępstw. Całkowite zaprzestanie obsługi sektora (de-risking) bez próby wdrożenia adekwatnych środków łagodzących jest sprzeczne z zaleceniami FATF dotyczącymi podejścia opartego na ryzyku i może niepotrzebnie ograniczać realizację strategii biznesowej. Poleganie wyłącznie na mechanizmach udostępniania informacji, takich jak sekcja 314(b) USA PATRIOT Act, jest niewystarczające, ponieważ jest to narzędzie wspierające, a nie kompleksowy system monitorowania, i nie posiada ono bezpośredniego odpowiednika o identycznym zasięgu prawnym w każdej jurysdykcji.

Wniosek: Zarządzanie ryzykiem wymaga ciągłego przekładania wyników ocen ryzyka na konkretne parametry systemów monitorowania, przy jednoczesnym zachowaniu zgodności z najbardziej restrykcyjnymi przepisami w jurysdykcjach operacyjnych.

Poprawnie: Właściwe podejście oparte na ryzyku wymaga, aby instytucja nie tylko wdrażała środki kontrolne, ale również regularnie poddawała je walidacji zgodnie z międzynarodowymi standardami. Celem tego procesu jest potwierdzenie, że zastosowane technologie i procedury skutecznie obniżają ryzyko nieodłączne do poziomu ryzyka resztkowego, który jest akceptowalny w ramach zdefiniowanego przez zarząd apetytu na ryzyko. Walidacja modelu jest kluczowym elementem zapewniającym, że systemy automatyczne działają zgodnie z założeniami i faktycznie mitygują specyficzne zagrożenia związane z nowymi technologiami finansowymi.

Niepoprawnie: Strategia polegająca na całkowitym unikaniu ryzyka poprzez zamykanie rachunków jest nadmiernie restrykcyjna i nie odzwierciedla elastyczności podejścia opartego na ryzyku, które dopuszcza działalność wysokiego ryzyka przy odpowiednich zabezpieczeniach. Zwiększenie zatrudnienia bez weryfikacji skuteczności systemów technologicznych jest nieefektywne, ponieważ błędy w algorytmach monitorujących mogą pozostać niewykryte przez personel operacyjny. Poleganie wyłącznie na ocenach zewnętrznych partnerów narusza wymóg przeprowadzenia niezależnej oceny ryzyka w całym przedsiębiorstwie, co jest niezbędne do zrozumienia unikalnej ekspozycji instytucji na przestępstwa finansowe.

Wniosek: Skuteczne zarządzanie ryzykiem wymaga regularnej walidacji mechanizmów kontrolnych, aby zagwarantować, że ryzyko resztkowe nie przekracza ustalonego apetytu na ryzyko instytucji.

Poprawnie: Strategia łagodzenia ryzyka (treat) polega na wdrożeniu konkretnych mechanizmów kontrolnych, które mają na celu obniżenie poziomu ryzyka nieodłącznego do poziomu ryzyka rezydualnego akceptowalnego dla instytucji. W kontekście jurysdykcji o wysokim ryzyku korupcji, zastosowanie wzmocnionej należytej staranności (EDD) oraz ukierunkowane monitorowanie transakcji pod kątem konkretnych typologii przestępstw finansowych jest najbardziej skutecznym sposobem na aktywne zarządzanie ekspozycją przy jednoczesnym realizowaniu celów biznesowych. Takie podejście jest zgodne z wytycznymi FATF oraz wymogami unijnych dyrektyw AML, które nakazują stosowanie środków proporcjonalnych do zidentyfikowanego ryzyka.

Niepoprawnie: Podejście polegające na całkowitej rezygnacji z określonych sektorów lub typów klientów stanowi strategię unikania ryzyka (avoid), a nie jego łagodzenia, co w tym scenariuszu ogranicza realizację strategii wzrostu banku. Poleganie wyłącznie na standardowych procedurach KYC z innej jurysdykcji (UE) bez uwzględnienia specyfiki lokalnego ryzyka korupcyjnego jest błędem metodologicznym, który nie zapewnia odpowiedniej ochrony i ignoruje zasadę podejścia opartego na ryzyku. Z kolei skupienie się wyłącznie na audytach wewnętrznych przy jednoczesnym stosowaniu uproszczonych środków staranności jest niespójne, ponieważ audyt jest kontrolą trzeciej linii obrony i nie zastępuje braku odpowiednich filtrów prewencyjnych na etapie onboardingu i bieżącego monitorowania.

Wniosek: Skuteczne zarządzanie ryzykiem w ramach ustalonego apetytu na ryzyko wymaga wdrożenia kontroli proporcjonalnych do specyficznych zagrożeń jurysdykcyjnych, przekształcając ryzyko nieodłączne w akceptowalne ryzyko rezydualne.

Poprawnie: Wybór strategii unikania ryzyka (avoidance/de-risking) jest jedynym właściwym rozwiązaniem w sytuacji, gdy ryzyko resztkowe przekracza zdefiniowany przez zarząd apetyt na ryzyko, a dotychczasowe środki łagodzące, takie jak wzmocniona należyta staranność (EDD), okazały się niewystarczające. Zgodnie z międzynarodowymi standardami zarządzania ryzykiem, instytucja finansowa musi utrzymywać swój profil ryzyka w granicach ustalonych progów tolerancji. Jeśli ryzyko nie może zostać skutecznie ograniczone (treated) do poziomu akceptowalnego, konieczne jest wycofanie się z danej relacji lub linii biznesowej, aby chronić instytucję przed ryzykiem regulacyjnym i reputacyjnym.

Niepoprawnie: Zwiększenie częstotliwości monitorowania transakcji jest formą kontroli detekcyjnej, która nie obniża poziomu ryzyka nieodłącznego ani nie rozwiązuje problemu przekroczenia apetytu na ryzyko, jeśli obecne kontrole są już uznane za niewystarczające. Aktualizacja oświadczenia o apetycie na ryzyko w celu dopasowania go do aktualnej, zbyt wysokiej ekspozycji jest błędem w zarządzaniu (governance), ponieważ to apetyt na ryzyko powinien wyznaczać granice działalności biznesowej, a nie odwrotnie. Automatyczne przekazywanie wszystkich alertów do jednostki analityki śledczej (FIU) bez przeprowadzenia analizy jest nieefektywne i nie adresuje problemu strukturalnego niedopasowania portfela klientów do strategii ryzyka banku.

Wniosek: W przypadku gdy ryzyko resztkowe pozostaje powyżej apetytu na ryzyko mimo zastosowania środków łagodzących, instytucja musi zastosować strategię unikania ryzyka poprzez zakończenie relacji z klientami wysokiego ryzyka.

Poprawnie: Apetyt na ryzyko stanowi strategiczny fundament, który określa poziom ryzyka, jaki instytucja jest w stanie tolerować w dążeniu do swoich celów biznesowych. W podejściu opartym na ryzyku (RBA), po zidentyfikowaniu ryzyka nieodłącznego i zastosowaniu odpowiednich środków kontrolnych (takich jak KYC, monitorowanie transakcji), pozostaje tzw. ryzyko resztkowe. Jeśli to ryzyko resztkowe nadal wykracza poza ramy ustalonego apetytu na ryzyko, instytucja zgodnie z zasadami ostrożnościowymi i międzynarodowymi standardami powinna zastosować strategię unikania ryzyka, co w praktyce oznacza odmowę nawiązania współpracy lub zakończenie istniejącej relacji z klientem.

Niepoprawnie: Podejście sugerujące, że apetyt na ryzyko odnosi się wyłącznie do ryzyka nieodłącznego, jest błędne, ponieważ ignoruje kluczowy etap mitygacji i oceny skuteczności kontroli w procesie zarządzania ryzykiem. Twierdzenie, że silne kontrole pozwalają na ignorowanie apetytu na ryzyko, jest niebezpiecznym błędem operacyjnym; kontrole mają służyć realizacji apetytu, a nie go zastępować. Z kolei utożsamianie ryzyka resztkowego wyłącznie z ryzykiem regulacyjnym i karami finansowymi jest zbyt wąskim ujęciem, gdyż ryzyko resztkowe obejmuje również ryzyko reputacyjne, operacyjne i strategiczne pozostające po wdrożeniu zabezpieczeń.

Wniosek: Decyzja o akceptacji klienta zależy od tego, czy ryzyko resztkowe po zastosowaniu środków łagodzących mieści się w granicach zdefiniowanego przez instytucję apetytu na ryzyko.

Poprawnie: Strategia łagodzenia ryzyka (treat) polega na wdrożeniu dodatkowych mechanizmów kontrolnych, które mają na celu obniżenie poziomu ryzyka nieodłącznego do poziomu ryzyka resztkowego akceptowalnego przez instytucję. W opisanym scenariuszu, zastosowanie wzmocnionych środków należytej staranności (EDD) oraz precyzyjne dostosowanie systemów monitorowania transakcji do nowych korytarzy płatniczych pozwala bankowi na kontynuowanie relacji biznesowej przy jednoczesnym zachowaniu zgodności z nowym, bardziej konserwatywnym apetytem na ryzyko. Jest to zgodne z podejściem opartym na ryzyku (RBA), które promuje proporcjonalne środki kontrolne zamiast całkowitego wykluczenia finansowego.

Niepoprawnie: Podejście polegające na natychmiastowym wypowiedzeniu umowy reprezentuje strategię unikania ryzyka (avoid), a nie jego łagodzenia, co może być nieuzasadnione ekonomicznie, jeśli istnieją skuteczne metody kontroli. Kontynuowanie współpracy na dotychczasowych zasadach bez żadnych zmian stanowiłoby nieuzasadnioną akceptację ryzyka, która stoi w bezpośredniej sprzeczności z nowymi wytycznymi zarządu dotyczącymi ograniczenia ekspozycji. Z kolei poleganie wyłącznie na wewnętrznych raportach klienta i przeniesienie na niego pełnej odpowiedzialności za monitorowanie jest błędem w zarządzaniu ryzykiem, ponieważ instytucja finansowa nie może delegować swojej odpowiedzialności regulacyjnej za nadzór nad transakcjami realizowanymi przez jej systemy.

Wniosek: Skuteczne łagodzenie ryzyka w ramach apetytu na ryzyko wymaga aktywnego dostosowania kontroli, takich jak EDD i parametry monitorowania, do zmieniającego się profilu działalności klienta.

Poprawnie: Apetyt na ryzyko jest kluczowym elementem strategii instytucji, który określa poziom ryzyka, jaki organizacja jest gotowa podjąć w celu realizacji swoich celów biznesowych. W kontekście AML/KYC, właściwe zarządzanie portfelem klientów wysokiego ryzyka wymaga ustanowienia konkretnych progów tolerancji oraz zastosowania odpowiednich środków łagodzących, takich jak wzmocniona należyta staranność (EDD). Pozwala to na obniżenie ryzyka nieodłącznego do poziomu ryzyka rezydualnego, który mieści się w granicach akceptowalnych dla instytucji i jest zgodny z wymogami międzynarodowymi (np. FATF) oraz lokalnymi (np. FinCEN, dyrektywy UE).

Niepoprawnie: Podejście polegające na automatycznym odrzucaniu wszystkich klientów z danego sektora (de-risking) jest krytykowane przez organy regulacyjne, ponieważ nie opiera się na indywidualnej ocenie ryzyka i może prowadzić do wykluczenia finansowego. Z kolei priorytetowe traktowanie zysków przy jednoczesnym delegowaniu odpowiedzialności na podmioty zewnętrzne narusza zasady ładu korporacyjnego oraz koncepcję odpowiedzialności zarządu (tone from the top). Skupienie się wyłącznie na ryzyku nieodłącznym z pominięciem oceny skuteczności kontroli uniemożliwia obliczenie ryzyka rezydualnego, co jest błędem w metodologii zarządzania ryzykiem.

Wniosek: Zarządzanie portfelem klientów musi opierać się na dynamicznym dopasowaniu środków kontrolnych do zdefiniowanego apetytu na ryzyko, aby utrzymać ryzyko rezydualne na akceptowalnym poziomie.

Poprawnie: W podejściu opartym na ryzyku (Risk-Based Approach), gdy zidentyfikowane ryzyko rezydualne przewyższa ustalony apetyt na ryzyko instytucji, najwłaściwszym działaniem jest zastosowanie strategii mitygacji, czyli leczenia ryzyka. Wprowadzenie specjalistycznych narzędzi do analizy blockchain pozwala na wzmocnienie kontroli i obniżenie poziomu ryzyka do granic akceptowalnych dla banku, co jest zgodne z międzynarodowymi standardami FATF oraz wymogami dotyczącymi należytej staranności wobec klienta (CDD). Takie działanie zapewnia równowagę między innowacją biznesową a bezpieczeństwem regulacyjnym.

Niepoprawnie: Propozycja manualnej weryfikacji wstecznej jest nieefektywna i nie zapewnia odpowiedniego poziomu ochrony w czasie rzeczywistym, co jest kluczowe przy aktywach wirtualnych o wysokiej zmienności i szybkości transferu. Całkowite wycofanie się z produktu, czyli unikanie ryzyka, może być uzasadnione, ale w tym scenariuszu jest przedwczesne, jeśli istnieją dostępne technologie pozwalające na skuteczne zarządzanie tym ryzykiem. Z kolei modyfikacja apetytu na ryzyko wyłącznie w celu dopasowania go do niewystarczających kontroli stanowi poważne naruszenie zasad ładu korporacyjnego i naraża instytucję na ryzyko regulacyjne oraz sankcje ze strony organów nadzorczych.

Wniosek: Zarządzanie ryzykiem wymaga aktywnego wdrażania środków kontrolnych w celu sprowadzenia ryzyka rezydualnego do poziomu zgodnego z apetytem na ryzyko instytucji przed uruchomieniem nowych produktów.

Poprawnie: Wybranie strategii łagodzenia (treat) oznacza zastosowanie dodatkowych kontroli w celu obniżenia ryzyka rezydualnego do poziomu akceptowalnego przez instytucję. Wzmocniona należyta staranność (EDD), weryfikacja źródła majątku oraz zaangażowanie wyższej kadry zarządzającej są standardowymi elementami podejścia opartego na ryzyku (RBA) zalecanymi przez FATF dla klientów wysokiego ryzyka, takich jak PEP. Pozwala to na realizację celów biznesowych przy jednoczesnym skutecznym zarządzaniu ryzykiem zgodnie z ustalonym apetytem na ryzyko.

Niepoprawnie: Całkowite unikanie relacji (avoid) jest strategią eliminacji ryzyka, a nie jego łagodzenia, co może być sprzeczne z celem biznesowym ekspansji przy umiarkowanym apetycie na ryzyko. Stosowanie jedynie standardowej należytej staranności (CDD) wobec klientów wysokiego ryzyka jest błędem regulacyjnym i nie uwzględnia specyfiki ryzyka PEP, co naraża instytucję na nadmierne ryzyko rezydualne. Przeniesienie monitorowania na podmiot zewnętrzny nie zdejmuje z instytucji ostatecznej odpowiedzialności regulacyjnej i nie jest uznawane za wystarczający środek łagodzący w ramach wewnętrznych ram zarządzania ryzykiem.

Wniosek: Skuteczne zarządzanie ryzykiem w ramach strategii łagodzenia wymaga zastosowania wzmocnionych środków kontrolnych proporcjonalnych do zidentyfikowanego zagrożenia, aby utrzymać ryzyko rezydualne w granicach apetytu na ryzyko firmy.

Poprawnie: Podejście oparte na ryzyku (RBA) wymaga, aby instytucje finansowe dostosowywały swoje mechanizmy kontrolne do konkretnych zagrożeń zidentyfikowanych w ocenie ryzyka jurysdykcyjnego. Integracja lokalnych typologii przestępstw z systemami monitorowania oraz stosowanie wzmocnionej należytej staranności (EDD) pozwala na mitygację ryzyk specyficznych dla danego rynku, co jest zgodne z międzynarodowymi standardami FATF oraz wymogami regulacyjnymi takimi jak dyrektywy UE. Takie działanie zapewnia, że ryzyko rezydualne pozostaje w granicach określonego przez zarząd apetytu na ryzyko, łącząc lokalną skuteczność z globalnym nadzorem.

Niepoprawnie: Zastosowanie sztywnego, globalnego modelu bez uwzględnienia lokalnych uwarunkowań jest błędem, ponieważ typologie prania pieniędzy różnią się w zależności od regionu, co może prowadzić do niewykrycia istotnych incydentów. Całkowita rezygnacja z segmentów korporacyjnych w celu osiągnięcia zerowego ryzyka jest strategią unikania, która często jest nieuzasadniona biznesowo i nie świadczy o dojrzałym zarządzaniu ryzykiem, lecz o braku odpowiednich kontroli. Z kolei poleganie wyłącznie na lokalnych regulacjach bez integracji z polityką grupy osłabia nadzór korporacyjny i uniemożliwia skuteczną ocenę ryzyka w całym przedsiębiorstwie (EWRA), co może narazić instytucję na ryzyko sankcji eksterytorialnych.

Wniosek: Kluczem do skutecznego programu zgodności jest dynamiczne dostosowanie kontroli KYC i monitorowania transakcji do specyficznych ryzyk jurysdykcyjnych przy jednoczesnym zachowaniu spójności z globalnymi standardami i apetytem na ryzyko instytucji.

Poprawnie: W sytuacji, gdy ryzyko resztkowe przekracza ustalony apetyt na ryzyko instytucji, podejście oparte na ryzyku (RBA) wymaga podjęcia konkretnych działań zarządczych. Zgodnie z międzynarodowymi standardami, takimi jak wytyczne FATF, instytucja musi albo wdrożyć dodatkowe mechanizmy kontrolne (tzw. leczenie ryzyka), aby obniżyć poziom ryzyka resztkowego, albo zdecydować się na unikanie ryzyka (risk avoidance) poprzez rezygnację z oferowania produktu lub ograniczenie bazy klientów. Jest to jedyne profesjonalne rozwiązanie zapewniające zgodność z ramami zarządzania ryzykiem i chroniące instytucję przed nieakceptowalną ekspozycją na przestępstwa finansowe.

Niepoprawnie: Pozostałe podejścia są błędne z punktu widzenia metodologii zarządzania ryzykiem. Akceptacja ryzyka przekraczającego apetyt bez skutecznego ograniczenia narusza podstawowe zasady ładu korporacyjnego i naraża bank na sankcje regulacyjne. Poleganie wyłącznie na przepisach jurysdykcji macierzystej ignoruje kluczową zasadę eksterytorialności przepisów (np. amerykańskich regulacji FinCEN), co jest krytycznym błędem w bankowości międzynarodowej. Z kolei outsourcing procesów KYC nie eliminuje ryzyka resztkowego z bilansu banku; instytucja finansowa zawsze ponosi ostateczną odpowiedzialność za ryzyko związane ze swoimi klientami i produktami, niezależnie od wykorzystania podmiotów trzecich.

Wniosek: Skuteczne zarządzanie ryzykiem wymaga, aby ryzyko resztkowe nigdy nie przekraczało zdefiniowanego apetytu na ryzyko, co osiąga się poprzez wzmocnienie kontroli lub strategiczne unikanie ekspozycji.

Poprawnie: Zgodnie z międzynarodowymi standardami zarządzania ryzykiem, w tym wytycznymi FATF, instytucja finansowa musi działać w ramach swojego zdefiniowanego apetytu na ryzyko. Jeśli ryzyko rezydualne (ryzyko pozostające po zastosowaniu kontroli) przekracza ustalony próg tolerancji, oficer ds. zgodności ma obowiązek zastosować strategię łagodzenia (treat) poprzez wdrożenie wzmocnionej należytej staranności (EDD). Jeżeli jednak dodatkowe środki kontrolne nie są w stanie obniżyć ryzyka do poziomu akceptowalnego, jedynym profesjonalnym rozwiązaniem zgodnym z polityką zarządzania ryzykiem jest unikanie ryzyka (avoid) poprzez zakończenie relacji biznesowej.

Niepoprawnie: Podejście polegające na natychmiastowym i masowym zamykaniu rachunków bez indywidualnej analizy (de-risking) jest krytykowane przez organy regulacyjne, ponieważ narusza zasadę podejścia opartego na ryzyku (RBA). Z kolei ignorowanie faktu, że ryzyko rezydualne przekracza apetyt na ryzyko tylko dlatego, że systemy monitorowania nie wygenerowały alertów, jest błędem, ponieważ monitorowanie transakcji jest tylko jedną z wielu kontroli i nie zastępuje oceny ryzyka klienta. Przeniesienie odpowiedzialności na lokalne oddziały w jurysdykcjach wysokiego ryzyka jest nieskuteczne, ponieważ ryzyko instytucjonalne i reputacyjne nadal obciąża całą grupę, a standardy kontroli mogą być tam mniej rygorystyczne.

Wniosek: Zarządzanie ryzykiem wymaga aktywnego dostosowywania kontroli do apetytu na ryzyko instytucji, a w przypadku braku możliwości skutecznej mitygacji, konieczne jest podjęcie decyzji o unikaniu ryzyka.

Poprawnie: W sytuacjach konfliktu między globalnymi standardami a lokalnym prawem, instytucja finansowa musi dążyć do zachowania zgodności z obiema sferami regulacyjnymi. Przeprowadzenie analizy luki pozwala precyzyjnie określić punkty sporne między wymogami KYC a przepisami o ochronie danych. Opracowanie specyficznych dla danej jurysdykcji mechanizmów kontrolnych, takich jak lokalne przechowywanie danych przy jednoczesnym raportowaniu zagregowanych wyników oceny ryzyka do centrali, pozwala na mitygację ryzyka przestępstw finansowych bez naruszania lokalnych przepisów o prywatności, co jest kluczowe dla uniknięcia sankcji regulacyjnych w obu jurysdykcjach.

Niepoprawnie: Podejście zakładające wstrzymanie onboardingu wszystkich klientów wysokiego ryzyka jest zbyt radykalne i nieproporcjonalne, ponieważ nie podejmuje próby znalezienia rozwiązania operacyjnego zgodnego z prawem. Przyjęcie globalnej polityki jako nadrzędnej nad lokalnym prawem jest błędem krytycznym, gdyż bank ma obowiązek przestrzegać przepisów państwa, w którym prowadzi działalność; naruszenie lokalnych ustaw o ochronie danych może skutkować surowymi karami finansowymi lub utratą licencji. Z kolei anonimizacja danych beneficjentów rzeczywistych (UBO) w centralnej bazie uniemożliwia skuteczną weryfikację list sankcyjnych oraz monitorowanie powiązań między podmiotami, co stoi w sprzeczności z podstawowymi standardami KYC i nie stanowi właściwego zarządzania ryzykiem resztkowym.

Wniosek: Skuteczne zarządzanie ryzykiem w skali międzynarodowej wymaga harmonizacji globalnych standardów AML z lokalnymi wymogami prawnymi poprzez celowe dostosowanie procedur kontrolnych i analizę różnic regulacyjnych.

Poprawnie: Zgodnie z podejściem opartym na ryzyku (RBA) oraz standardami FATF, każda istotna zmiana w ocenie ryzyka jurysdykcyjnego, taka jak wpisanie kraju na szarą listę, musi zostać odzwierciedlona w ogólnobankowej ocenie ryzyka (EWRA). Prawidłowe działanie obejmuje nie tylko zastosowanie wzmocnionych środków należytej staranności (EDD), ale także kalibrację systemów monitorowania transakcji. Pozwala to na wykrywanie specyficznych typologii przestępstw finansowych, które stały się podstawą do obniżenia oceny danej jurysdykcji, co zapewnia, że ryzyko rezydualne pozostaje w granicach zdefiniowanego apetytu na ryzyko instytucji.

Niepoprawnie: Podejście polegające na automatycznym zrywaniu wszystkich relacji (de-risking) jest uznawane przez organy nadzorcze za niewłaściwe, ponieważ instytucje powinny zarządzać ryzykiem, a nie go unikać bez analizy. Z kolei poleganie wyłącznie na procedurach KYC podmiotu trzeciego lub zwiększenie częstotliwości przeglądów bez aktualizacji scenariuszy monitorowania jest niewystarczające, gdyż nie uwzględnia specyficznych zagrożeń płynących z danej jurysdykcji. Ignorowanie ratingu jurysdykcyjnego w modelu EWRA na rzecz samej oceny kontroli wewnętrznych klienta narusza zasady kompleksowej oceny ryzyka instytucjonalnego.

Wniosek: Skuteczne zarządzanie ryzykiem wymaga dynamicznej aktualizacji ogólnobankowej oceny ryzyka (EWRA) w odpowiedzi na zmiany jurysdykcyjne oraz dostosowania mechanizmów monitorowania do nowo zidentyfikowanych zagrożeń.

Poprawnie: Zgodnie z międzynarodowymi standardami, w tym wytycznymi FATF, instytucje finansowe działające w wielu jurysdykcjach muszą stosować zasadę wyższego standardu. Jeśli lokalne przepisy są bardziej rygorystyczne niż globalna polityka firmy, instytucja musi dostosować się do wymogów lokalnych. Jednocześnie, bariery w udostępnianiu danych (np. wynikające z RODO w UE) muszą zostać uwzględnione w procesie oceny ryzyka rezydualnego. Ograniczona możliwość konsolidacji danych w centrali zwiększa ryzyko braku pełnego obrazu klienta, co wymaga wdrożenia dodatkowych, lokalnych mechanizmów kontrolnych w celu mitygacji tego ryzyka.

Niepoprawnie: Podejście zakładające priorytet globalnego apetytu na ryzyko nad surowszymi przepisami lokalnymi jest błędne, ponieważ naraża instytucję na bezpośrednie sankcje ze strony lokalnych organów nadzorczych. Zignorowanie przepisów o ochronie danych osobowych w celu realizacji celów AML jest niedopuszczalne, gdyż zgodność musi być zachowana w obu obszarach regulacyjnych jednocześnie; naruszenie prywatności może skutkować wysokimi karami finansowymi. Z kolei natychmiastowe wycofanie się z rynku bez próby wdrożenia środków łagodzących jest działaniem nieproporcjonalnym i świadczy o braku dojrzałości w stosowaniu podejścia opartego na ryzyku (RBA).

Wniosek: W zarządzaniu ryzykiem transgranicznym należy zawsze stosować najbardziej rygorystyczne wymogi lokalne, jednocześnie uwzględniając ograniczenia w przepływie danych w analizie ryzyka rezydualnego całej grupy.

Poprawnie: Zgodnie z podejściem opartym na ryzyku (RBA) oraz standardami FATF, instytucja finansowa musi zarządzać ryzykiem resztkowym w taki sposób, aby nie przekraczało ono zdefiniowanego apetytu na ryzyko. W sytuacji, gdy standardowe środki łagodzące okazują się niewystarczające, bank ma obowiązek zastosować wzmocnione środki należytej staranności (EDD) lub, jeśli ryzyko nadal pozostaje nieakceptowalne, podjąć decyzję o zakończeniu relacji biznesowej. Jest to kluczowy element zarządzania ryzykiem regulacyjnym i biznesowym, zapewniający, że instytucja nie angażuje się w relacje, których nie jest w stanie skutecznie kontrolować.

Niepoprawnie: Podejście polegające na modyfikacji apetytu na ryzyko wyłącznie w celu dopasowania go do profilu konkretnego klienta jest błędem metodologicznym i narusza zasady ładu korporacyjnego, narażając bank na sankcje. Skupienie się wyłącznie na walidacji modelu monitorowania transakcji jest działaniem niepełnym, ponieważ ignoruje ryzyko strukturalne i jurysdykcyjne związane z beneficjentem rzeczywistym. Z kolei automatyczne zgłaszanie sprawy do organów ścigania bez przeprowadzenia wewnętrznego dochodzenia i analizy podejrzanej aktywności (SAR/STR) jest przedwczesne, gdyż samo przekroczenie progu apetytu na ryzyko nie jest dowodem na popełnienie przestępstwa, lecz sygnałem do podjęcia działań administracyjnych wewnątrz banku.

Wniosek: Ryzyko resztkowe musi zawsze mieścić się w granicach apetytu na ryzyko instytucji, co w przypadku jego przekroczenia wymaga wdrożenia dodatkowych kontroli lub zakończenia relacji z klientem.