Polski CAFS Certified Anti-Fraud Specialist Practice Test

Poprawnie: Swiezo wydobyte monety (tzw. virgin coins) charakteryzuja sie tym, ze ich pierwsza transakcja na blockchainie to transakcja typu coinbase, co oznacza, ze nie maja one zadnej wczesniejszej historii transferow miedzy uzytkownikami. Z punktu widzenia AML ulatwia to analize pochodzenia srodkow (Source of Funds), poniewaz mozna wykluczyc ich zwiazek z portfelami nalezacymi do przestepcow czy podmiotow objetych sankcjami. Niemniej jednak, w ramach weryfikacji zrodla majatku (Source of Wealth), instytucja finansowa musi potwierdzic, ze klient faktycznie dysponowal zasobami (sprzetem, energia) do ich wydobycia, aby wykluczyc sytuacje, w ktorej wydobycie sluzylo do prania brudnych pieniedzy uzytych do sfinansowania operacji gorniczej.

Niepoprawnie: Podejscie zakladajace automatyczne zwolnienie z monitoringu jest bledne, poniewaz zadna klasa aktywow nie jest wylaczona z obowiazkow AML, a samo gornictwo moze byc wykorzystywane do legalizacji srodkow. Twierdzenie, ze brak historii jest czerwona flaga maskowania, jest nieuzasadnione w kontekscie technologii blockchain, gdzie kazda nowa moneta zaczyna bez historii transakcji. Z kolei utozsamianie swiezo wydobytych monet z kryptowalutami o zwiekszonej anonimowosci (AEC) jest bledem merytorycznym; monety te sa w pelni transparentne i widoczne w publicznym rejestrze, a ich jedyna cecha jest brak poprzednich wlascicieli, co nie czyni ich narzedziem anonimizujacym w sensie technologicznym.

Wniosek: Swiezo wydobyte monety eliminuja ryzyko powiazania z historycznymi przestepstwami na blockchainie, ale wymagaja od analityka weryfikacji realnosci i legalnosci samej operacji wydobywczej klienta.

Poprawnie: Właściwe podejście do oceny ryzyka w obszarze zdecentralizowanych finansów (DeFi) wymaga dogłębnej analizy technicznej i operacyjnej. Zgodnie ze standardami branżowymi i wytycznymi dotyczącymi należytej staranności, kluczowe jest zweryfikowanie białej księgi (whitepaper) w celu zrozumienia mechaniki projektu oraz sprawdzenie, czy inteligentne kontrakty zostały poddane niezależnym audytom bezpieczeństwa. Audyty te pomagają zidentyfikować luki, które mogłyby zostać wykorzystane do kradzieży środków lub oszustw typu rug pull, co bezpośrednio wpływa na profil ryzyka klienta korzystającego z takich usług.

Niepoprawnie: Złożenie raportu SAR wyłącznie na podstawie braku rejestracji protokołu DeFi jako VASP jest działaniem przedwczesnym, ponieważ wiele protokołów działa w sposób w pełni zdecentralizowany i nie podlega tradycyjnym wymogom licencyjnym w ten sam sposób co giełdy scentralizowane. Ograniczenie dochodzenia tylko do źródła pochodzenia środków fiducjarnych (fiat) jest niewystarczające, ponieważ nie uwzględnia ryzyka związanego z docelowym miejscem inwestycji i potencjalnym wykorzystaniem protokołu do zaciemniania ścieżki audytu. Nakazanie wycofania środków bez przeprowadzenia pełnej analizy ryzyka jest działaniem nieprofesjonalnym, które może naruszać zasady opartego na ryzyku podejścia (RBA) i nie rozwiązuje problemu oceny charakteru samej transakcji.

Wniosek: Skuteczna ocena ryzyka w ekosystemie DeFi wymaga weryfikacji wiarygodności technicznej protokołu poprzez analizę audytów bezpieczeństwa oraz spójności dokumentacji projektowej.

Poprawnie: Nowo wydobyte jednostki kryptowalut, określane często jako virgin coins, charakteryzują się brakiem wcześniejszej historii transakcyjnej w łańcuchu bloków, co eliminuje ryzyko ich bezpośredniego powiązania z portfelami przestępczymi lub giełdami darknetowymi. Jednak z punktu widzenia regulacyjnego i standardów AML, brak historii nie oznacza braku ryzyka. Kluczowym elementem oceny jest weryfikacja źródła majątku (Source of Wealth) oraz źródła funduszy (Source of Funds) wykorzystanych do sfinansowania samej operacji wydobywczej. Przestępcy mogą wykorzystywać nielegalne środki do zakupu drogiego sprzętu ASIC oraz opłacania ogromnych rachunków za energię elektryczną, aby w procesie wydobycia zamienić brudną gotówkę na czyste aktywa cyfrowe.

Niepoprawnie: Podejście zakładające automatyczne uznanie nowo wydobytych monet za aktywa o niskim ryzyku jest błędne, ponieważ ignoruje etap inwestycyjny w infrastrukturę górniczą, który może służyć do prania pieniędzy. Twierdzenie, że nowo wydobyte monety nie mogą być śledzone, jest nieprawdziwe, gdyż każda nagroda blokowa (transakcja coinbase) jest publicznie widoczna w blockchainie i pozwala na identyfikację adresu górnika lub puli wydobywczej. Z kolei sugerowanie, że organy regulacyjne wymagają korzystania z mikserów, jest całkowicie sprzeczne z wytycznymi FATF i krajowymi przepisami AML, które uznają usługi mieszania za techniki zwiększające anonimowość i podnoszące profil ryzyka klienta.

Wniosek: Brak historii transakcyjnej nowo wydobytych kryptowalut nie eliminuje ryzyka AML, lecz przenosi ciężar dowodowy na weryfikację legalności funduszy zainwestowanych w infrastrukturę i proces wydobywczy.

Poprawnie: Zgodnie ze standardami FATF oraz podejściem opartym na ryzyku (RBA), instytucje finansowe współpracujące z VASP muszą zrozumieć specyfikę ich działalności. W przypadku podmiotów oferujących usługi zwiększające anonimowość lub korzystających z mikserów, kluczowe jest zweryfikowanie, czy VASP posiada skuteczne mechanizmy mitygujące to ryzyko. Analiza ram kontrolnych w zakresie monitorowania transakcji oraz zdolność do identyfikacji źródła pochodzenia funduszy (SoF) pozwala ocenić, czy podmiot jest w stanie skutecznie wykrywać próby prania pieniędzy mimo stosowania technologii utrudniających śledzenie przepływów.

Niepoprawnie: Podejście polegające na automatycznym odrzuceniu wniosku bez analizy jest formą de-riskingu, która jest często krytykowana przez organy regulacyjne jako sprzeczna z zasadą indywidualnej oceny ryzyka. Poleganie wyłącznie na posiadaniu licencji w macierzystej jurysdykcji jest niewystarczające, ponieważ standardy nadzorcze mogą się znacznie różnić, a sama licencja nie potwierdza operacyjnej skuteczności procedur AML w praktyce. Z kolei skupienie się tylko na aspektach technicznych białej księgi i bezpieczeństwie inteligentnych kontraktów pomija kluczowy element zgodności, jakim jest weryfikacja tożsamości użytkowników i monitorowanie podejrzanej aktywności finansowej.

Wniosek: W procesie due diligence VASP kluczowe jest zweryfikowanie praktycznej zdolności podmiotu do identyfikacji źródła funduszy i monitorowania transakcji, zwłaszcza gdy stosowane są technologie zwiększające anonimowość.

Poprawnie: Podejście polegające na weryfikacji korelacji między działalnością wydobywczą a zasobami klienta jest prawidłowe, ponieważ świeżo wydobyte monety (tzw. virgin coins) nie posiadają wcześniejszej historii transakcyjnej, która mogłaby wskazywać na powiązania z nielegalną działalnością. W takim przypadku kluczowym elementem procedury należytej staranności (CDD) jest potwierdzenie, że klient faktycznie posiadał infrastrukturę, wiedzę techniczną oraz środki na pokrycie kosztów operacyjnych (np. energii elektrycznej) w czasie, gdy monety zostały wygenerowane. Pozwala to na wiarygodne ustalenie źródła majątku (Source of Wealth) i wykluczenie próby zalegalizowania środków pochodzących z przestępstwa pod pozorem wydobycia.

Niepoprawnie: Pozostałe podejścia są błędne, ponieważ opierają się na błędnych założeniach technicznych lub regulacyjnych. Twierdzenie, że brak historii transakcyjnej automatycznie klasyfikuje monety jako aktywa o podwyższonym ryzyku anonimowości (AEC), jest nieścisłe; AEC to kategoria kryptowalut z wbudowanymi mechanizmami maskującymi (np. Monero), a nie cecha nowych jednostek Bitcoina. Założenie, że protokół blockchain weryfikuje legalność energii lub pochodzenie sprzętu, jest technicznie niemożliwe, gdyż algorytmy konsensusu sprawdzają jedynie poprawność matematyczną dowodu pracy. Z kolei ograniczenie weryfikacji wyłącznie do list sankcyjnych przy ignorowaniu specyfiki braku historii transakcyjnej narusza zasadę podejścia opartego na ryzyku (RBA), ponieważ nie wyjaśnia, w jaki sposób klient wszedł w posiadanie znacznych aktywów.

Wniosek: Weryfikacja kryptowalut pochodzących z wydobycia wymaga udokumentowania realności operacji górniczych klienta w celu potwierdzenia legalnego źródła majątku przy braku wcześniejszej historii transakcji w łańcuchu bloków.

Poprawnie: W przypadku świeżo wydobytych monet, znanych jako monety typu virgin, tradycyjna analiza śledcza blockchain jest ograniczona, ponieważ aktywa te nie posiadają wcześniejszej historii transakcji poza ich wygenerowaniem w bloku. Zgodnie ze standardami AML i zaleceniami FATF, instytucja musi zweryfikować źródło pochodzenia funduszy (Source of Funds) poprzez potwierdzenie, że klient faktycznie posiada zasoby techniczne i ekonomiczne do wydobycia takiej ilości kryptowaluty. Obejmuje to weryfikację dowodów zakupu specjalistycznego sprzętu (ASIC), umów na dostawę energii elektrycznej o odpowiedniej mocy oraz danych z puli wydobywczej (mining pool), które łączą adres portfela klienta z jego udziałem w procesie generowania bloków. Jest to niezbędne, aby wykluczyć sytuację, w której przestępca kupuje świeżo wydobyte monety od górnika za nielegalną gotówkę, próbując wprowadzić je do systemu finansowego jako legalny dochód z wydobycia.

Niepoprawnie: Podejście zakładające, że brak historii transakcji automatycznie oznacza niskie ryzyko, jest błędne, ponieważ monety typu virgin są atrakcyjne dla osób piorących pieniądze właśnie ze względu na ich czystą historię. Samo przeprowadzenie standardowego KYC dla podmiotu bez weryfikacji specyfiki jego działalności (wydobycia) nie spełnia wymogów wzmocnionej należytej staranności (EDD) wymaganej przy transakcjach o wysokiej wartości i nietypowym pochodzeniu. Z kolei sugerowanie transakcji przez zdecentralizowane giełdy (DEX) nie rozwiązuje problemu weryfikacji źródła pochodzenia środków w instytucji VASP i nie stanowi uznanej metody mitygacji ryzyka AML.

Wniosek: Przy weryfikacji nagród z wydobycia kluczowe jest potwierdzenie fizycznej i operacyjnej zdolności klienta do wygenerowania deklarowanych aktywów, a nie tylko poleganie na braku negatywnej historii w łańcuchu bloków.

Poprawnie: W przypadku świeżo wydobytych monet, znanych jako monety typu virgin, tradycyjna analiza śledcza blockchain jest ograniczona, ponieważ aktywa te nie posiadają wcześniejszej historii transakcji poza ich wygenerowaniem w bloku. Zgodnie ze standardami AML i zaleceniami FATF, instytucja musi zweryfikować źródło pochodzenia funduszy (Source of Funds) poprzez potwierdzenie, że klient faktycznie posiada zasoby techniczne i ekonomiczne do wydobycia takiej ilości kryptowaluty. Obejmuje to weryfikację dowodów zakupu specjalistycznego sprzętu (ASIC), umów na dostawę energii elektrycznej o odpowiedniej mocy oraz danych z puli wydobywczej (mining pool), które łączą adres portfela klienta z jego udziałem w procesie generowania bloków. Jest to niezbędne, aby wykluczyć sytuację, w której przestępca kupuje świeżo wydobyte monety od górnika za nielegalną gotówkę, próbując wprowadzić je do systemu finansowego jako legalny dochód z wydobycia.

Niepoprawnie: Podejście zakładające, że brak historii transakcji automatycznie oznacza niskie ryzyko, jest błędne, ponieważ monety typu virgin są atrakcyjne dla osób piorących pieniądze właśnie ze względu na ich czystą historię. Samo przeprowadzenie standardowego KYC dla podmiotu bez weryfikacji specyfiki jego działalności (wydobycia) nie spełnia wymogów wzmocnionej należytej staranności (EDD) wymaganej przy transakcjach o wysokiej wartości i nietypowym pochodzeniu. Z kolei sugerowanie transakcji przez zdecentralizowane giełdy (DEX) nie rozwiązuje problemu weryfikacji źródła pochodzenia środków w instytucji VASP i nie stanowi uznanej metody mitygacji ryzyka AML.

Wniosek: Przy weryfikacji nagród z wydobycia kluczowe jest potwierdzenie fizycznej i operacyjnej zdolności klienta do wygenerowania deklarowanych aktywów, a nie tylko poleganie na braku negatywnej historii w łańcuchu bloków.

Poprawnie: Świeżo wydobyte monety, znane również jako monety dziewicze (virgin coins), charakteryzują się brakiem wcześniejszej historii transakcyjnej w łańcuchu bloków. Z punktu widzenia AML stanowi to istotne wyzwanie, ponieważ przestępcy mogą wykorzystywać proces wydobycia do legitymizacji nielegalnie uzyskanych środków. Inwestując brudny kapitał w infrastrukturę górniczą (sprzęt, energię), otrzymują oni nowe jednostki kryptowaluty, które nie są powiązane z żadną czarną listą ani podejrzanym adresem. Zgodnie ze standardami FATF i lokalnymi regulacjami dotyczącymi VASP, instytucje muszą weryfikować nie tylko same monety, ale przede wszystkim źródło majątku (Source of Wealth) klienta, aby upewnić się, że działalność górnicza nie jest jedynie przykrywką dla procesu prania pieniędzy.

Niepoprawnie: Podejście zakładające, że proces konsensusu Proof of Work gwarantuje legalność środków, jest błędne, ponieważ algorytm zabezpiecza jedynie integralność sieci, a nie legalność kapitału użytego do zakupu mocy obliczeniowej. Twierdzenie, że protokół blockchain automatycznie przypisuje tożsamość górnika do bloku, mija się z prawdą; blockchain zapewnia pseudonimowość, a dane KYC muszą być pozyskane przez VASP poza łańcuchem (off-chain). Z kolei argument dotyczący braku płynności jest nieistotny w kontekście ryzyka nadużyć finansowych, ponieważ nowo wydobyte monety są zazwyczaj bardzo pożądane na rynku właśnie ze względu na ich czystą historię, co ułatwia ich szybką wymianę.

Wniosek: Brak historii transakcyjnej nowo wydobytych kryptowalut wymaga od specjalistów AML skupienia się na weryfikacji legalności źródeł finansowania operacji górniczych klienta.

Poprawnie: Weryfikacja źródła środków (SoF) w przypadku działalności wydobywczej wymaga potwierdzenia, że klient jest faktycznym beneficjentem procesu generowania nowych jednostek. Chociaż świeżo wydobyte monety (virgin coins) nie mają historii transakcyjnej, co teoretycznie obniża ryzyko, mogą one służyć do prania pieniędzy, jeśli zostaną nabyte od górników za nielegalne środki fiducjarne. Analiza atrybucji pozwala ustalić, czy portfele klienta wykazują cechy charakterystyczne dla indywidualnego górnika lub puli wydobywczej, czy też są jedynie punktem odbioru monet zakupionych od podmiotów trzecich w celu legitymizacji kapitału.

Niepoprawnie: Podejście zakładające automatyczne bezpieczeństwo transakcji typu coinbase jest błędne, ponieważ ignoruje ryzyko związane z etapem nabycia tych monet poza rynkiem regulowanym. Skupienie się wyłącznie na dokumentacji fizycznej, takiej jak rachunki za energię, bez korelacji z danymi z łańcucha bloków, jest niewystarczające, gdyż dokumenty te nie potwierdzają przepływu cyfrowych aktywów. Zastosowanie uproszczonych środków należytej staranności w obliczu sygnałów ostrzegawczych z narzędzi analitycznych (powiązania z portfelami wysokiego ryzyka) stanowi naruszenie procedur AML opartych na ryzyku.

Wniosek: Skuteczna weryfikacja środków pochodzących z wydobycia wymaga potwierdzenia kontroli nad procesem generowania monet oraz wykluczenia ich nabycia od osób trzecich w celu maskowania pochodzenia kapitału.

Poprawnie: W ekosystemie finansów zdecentralizowanych (DeFi), gdzie zespoły deweloperskie często pozostają anonimowe, kluczowym elementem oceny ryzyka jest weryfikacja bezpieczeństwa technicznego inteligentnego kontraktu. Przeprowadzenie audytu przez renomowaną firmę zewnętrzną oraz, co ważniejsze, analiza tego, czy zidentyfikowane luki zostały naprawione, stanowi fundament należytej staranności. Pozwala to na ocenę ryzyka wystąpienia błędów w kodzie, które mogłyby zostać wykorzystane do kradzieży środków, co jest priorytetem dla VASP dbającego o bezpieczeństwo aktywów klientów.

Niepoprawnie: Poleganie wyłącznie na analizie białej księgi jest niewystarczające, ponieważ dokument ten przedstawia jedynie teoretyczne założenia i cele projektu, a nie faktyczną jakość i bezpieczeństwo wdrożonego kodu. Monitorowanie wskaźników rynkowych, takich jak całkowita wartość zablokowana (TVL), informuje o popularności protokołu, ale nie o jego odporności na ataki lub oszustwa; historia pokazuje, że protokoły z wysokim TVL również padają ofiarą exploitów. Z kolei automatyczne odrzucenie projektu tylko z powodu anonimowości zespołu jest podejściem zbyt uproszczonym w sektorze krypto; standardy branżowe sugerują raczej kompensowanie tego ryzyka poprzez głębszą analizę techniczną i operacyjną zamiast całkowitego wykluczenia.

Wniosek: Najważniejszym krokiem przy ocenie ryzyka protokołu DeFi jest weryfikacja niezależnych audytów bezpieczeństwa inteligentnych kontraktów oraz potwierdzenie usunięcia wykrytych w nich podatności.

Poprawnie: Swiezo wydobyte monety, czesto nazywane virgin coins, charakteryzuja sie brakiem historii transakcyjnej na blockchainie, co w teorii minimalizuje ryzyko ich bezposredniego powiazania z wczesniejszymi przestepstwami, takimi jak kradzieze czy handel w darknecie. Jednak z perspektywy regulacyjnej AML i wytycznych FATF, samo posiadanie takich monet nie zwalnia z obowiazku przeprowadzenia pelnej procedury nalezytej staranności. Kluczowym elementem jest weryfikacja zrodla majatku (Source of Wealth), czyli ustalenie, czy fundusze wykorzystane na zakup drogiego sprzetu gorniczego (ASIC) oraz pokrycie wysokich kosztow energii elektrycznej pochodzily z legalnych zrodel. Dzialalnosc gornicza jest czesto wykorzystywana jako metoda legitymizacji nielegalnych srodkow poprzez ich zamiane na czyste aktywa cyfrowe.

Niepoprawnie: Podejscie zakladajace calkowite wyeliminowanie ryzyka i zwolnienie z procedur CDD jest bledne, poniewaz ignoruje etap inwestycyjny poprzedzajacy wydobycie, ktory moze sluzyc do prania pieniedzy. Twierdzenie, ze dzialalnosc gornicza nie podlega analizie ryzyka przed wymiana na waluty fiducjarne, jest niezgodne z podejsciem opartym na ryzyku (RBA), ktore wymaga zrozumienia profilu klienta na kazdym etapie relacji. Z kolei uzaleznienie oceny ryzyka wylacznie od modelu technicznego blockchaina (UTXO vs. model oparty na kontach) jest zbyt zwezone, poniewaz oba systemy pozwalaja na identyfikacje monet pochodzacych z nagrody za blok (coinbase transaction), a glowne ryzyko AML w tym przypadku dotyczy sfery poza-blockchainowej, czyli finansowania operacji.

Wniosek: W przypadku klientow zajmujacych sie wydobyciem kryptowalut, brak historii transakcyjnej monet nie zastepuje koniecznosci weryfikacji legalnosci srodkow finansowych uzytych do sfinansowania infrastruktury gorniczej.

Poprawnie: Właściwe podejście do oceny ryzyka w ekosystemie DeFi wymaga wielowymiarowej analizy, która wykracza poza samą lekturę dostarczonych dokumentów. Weryfikacja kodu źródłowego pozwala upewnić się, że zidentyfikowane wcześniej luki zostały faktycznie wyeliminowane, a nie tylko zadeklarowane jako naprawione. Analiza mechanizmów zarządzania (governance) jest kluczowa dla zidentyfikowania ryzyka centralizacji, np. istnienia kluczy administratora (admin keys), które mogłyby pozwolić na jednostronną zmianę protokołu lub wypłatę środków. Dodatkowo, analiza on-chain portfeli powiązanych z wdrożeniem pozwala na wykrycie potencjalnych manipulacji rynkowych lub powiązań z nielegalnymi źródłami funduszy, co jest zgodne ze standardami należytej staranności VASP.

Niepoprawnie: Poleganie wyłącznie na historycznym raporcie z audytu jest niewystarczające, ponieważ kod inteligentnego kontraktu mógł zostać zmodyfikowany po zakończeniu audytu, co mogło wprowadzić nowe podatności. Skupienie się na popularności w mediach społecznościowych i marketingu jest błędem, ponieważ wysoka płynność i zainteresowanie użytkowników często towarzyszą schematom typu rug pull lub innym oszustwom finansowym, nie odzwierciedlając bezpieczeństwa technicznego. Z kolei automatyczne odrzucenie projektu tylko ze względu na anonimowość zespołu, choć jest to istotna czerwona flaga, nie stanowi pełnej oceny opartej na ryzyku (risk-based approach); profesjonalna analiza powinna skupić się na audytowalności kodu i przejrzystości operacyjnej protokołu, które mogą mitygować ryzyko braku tożsamości deweloperów.

Wniosek: Kompleksowa ocena ryzyka DeFi musi łączyć niezależną weryfikację techniczną inteligentnego kontraktu z analizą on-chain oraz oceną faktycznej decentralizacji mechanizmów zarządzania protokołem.

Poprawnie: Zgodnie ze standardami FATF, aktywa wirtualne (VA) są definiowane jako cyfrowe reprezentacje wartości, którymi można handlować lub które można przesyłać cyfrowo i które mogą być wykorzystywane do celów płatniczych lub inwestycyjnych. Kluczowym aspektem tej definicji jest wyłączenie cyfrowych reprezentacji walut fiducjarnych. Waluty cyfrowe banku centralnego (CBDC) są uznawane za cyfrową formę pieniądza państwowego, czyli waluty fiducjarnej, dlatego nie wchodzą w zakres definicji aktywów wirtualnych, lecz podlegają tradycyjnym standardom dotyczącym pieniądza fiducjarnego. Stablecoiny natomiast, mimo powiązania z walutą tradycyjną, zazwyczaj spełniają kryteria aktywów wirtualnych, o ile nie są bezpośrednio emitowane przez bank centralny jako prawny środek płatniczy.

Niepoprawnie: Podejście zakładające, że wszystkie aktywa oparte na blockchainie są aktywami wirtualnymi, jest błędne, ponieważ ignoruje specyficzny status prawny CBDC jako suwerennego pieniądza. Twierdzenie, że tylko zdecentralizowane kryptowaluty bez emitenta stanowią aktywa wirtualne, jest nieprawidłowe, gdyż definicja obejmuje szeroki wachlarz instrumentów, w tym scentralizowane stablecoiny wykorzystywane do inwestycji. Sugestia, że klasyfikacja zależy od mechanizmu konsensusu (takiego jak Proof of Work), jest bezzasadna, ponieważ organy regulacyjne koncentrują się na funkcji ekonomicznej i sposobie wykorzystania aktywa, a nie na technologii leżącej u podstaw jego wydobycia lub walidacji.

Wniosek: Główna różnica regulacyjna polega na tym, że waluty cyfrowe banku centralnego (CBDC) są traktowane jako waluta fiducjarna, podczas gdy inne kryptoaktywa i stablecoiny są klasyfikowane jako aktywa wirtualne podlegające wymogom VASP.

Poprawnie: Swiezo wydobyte jednostki kryptowaluty, czesto okreslane jako virgin coins, charakteryzuja sie brakiem jakiejkolwiek historii transakcyjnej w lancuchu blokow. Z perspektywy przeciwdzialania praniu pieniedzy (AML) stanowi to istotne wyzwanie, poniewaz narzedzia analityczne blockchain opieraja sie na sledzeniu powiazan miedzy adresami i identyfikowaniu przeplywow z portfeli wysokiego ryzyka lub rynkow darknet. Brak historii oznacza, ze monety te sa czyste w sensie analitycznym, co czyni je niezwykle pozadanymi dla przestepcow chcacych wprowadzic srodki do legalnego obiegu bez ryzyka wykrycia ich powiazan z nielegalnym zrodlem pochodzenia funduszy uzytych do ich pozyskania.

Niepoprawnie: Twierdzenie, ze swiezo wydobyte monety sa zwolnione z obowiazkow raportowania, jest bledne, poniewaz przepisy AML i wymogi raportowania transakcji podejrzanych (SAR) dotycza wartosci i charakteru transakcji, a nie technicznego statusu aktywa. Sugestia, ze proces wydobycia eliminuje ryzyko rynkowe lub zmiennosc kursowa, jest nieprawdziwa, gdyz wartosc rynkowa nowo wydobytych monet podlega tym samym mechanizmom popytu i podazy co monety z rynku wtornego. Z kolei rzekomy wymog FATF dotyczacy szesciomiesiecznego okresu przechowywania w zimnych portfelach nie istnieje w miedzynarodowych standardach; regulacje skupiaja sie na nadzorze nad dostawcami uslug (VASP) i przejrzystosci przeplywow, a nie na narzucaniu okresow blokady dla gornikow.

Wniosek: Glownym ryzykiem zwiazanym ze swiezo wydobytymi kryptowalutami jest brak ich historii transakcyjnej, co uniemozliwia skuteczne zastosowanie narzedzi analityki blockchain do wykrywania powiazan z nielegalna dzialalnoscia.

Poprawnie: Swiezo wydobyte kryptowaluty, czesto nazywane virgin coins, charakteryzuja sie brakiem historii transakcyjnej w lancuchu blokow, co oznacza, ze nie mozna ich powiazac z zadnymi wczesniejszymi nielegalnymi dzialaniami za pomoca narzedzi do analizy blockchain. Z perspektywy AML stanowi to unikalne wyzwanie, poniewaz tradycyjne monitorowanie oparte na analizie powiazan (clustering) jest bezuzyteczne. W takim przypadku instytucja finansowa musi skoncentrowac sie na weryfikacji zrodla majatku (Source of Wealth) poprzez audyt kosztow operacyjnych gornika, takich jak rachunki za energie elektryczna, dowody zakupu sprzetu (ASIC) oraz lokalizacje farmy gorniczej, aby upewnic sie, ze proces wydobycia nie sluzy do prania pieniedzy pochodzacych z innych przestepstw.

Niepoprawnie: Twierdzenie, ze protokol blockchain automatycznie weryfikuje tozsamosc gornika, jest bledne, poniewaz mechanizmy konsensusu takie jak Proof of Work sa z zalozenia pseudonimowe i nie wymagaja procedur KYC. Zalozenie, ze swiezo wydobyte monety nie moga byc przesylane przez miksery, jest nieprawdziwe, poniewaz technicznie nic nie stoi na przeszkodzie, aby pierwsza transakcja po nagrodzie blokowej (coinbase transaction) trafila bezposrednio do uslugi mieszajacej w celu dalszego zaciemnienia sladow. Argument dotyczacy braku plynnosci jako glownego ryzyka AML jest nietrafiony, poniewaz plynnosc jest ryzykiem rynkowym, a nie regulacyjnym, a organy scigania maja mozliwosc blokowania aktywow na poziomie scentralizowanych gield niezaleznie od ich historii.

Wniosek: Brak historii transakcyjnej swiezo wydobytych kryptowalut wymaga od specjalistow ds. AML przejscia z analizy lancucha blokow na rzetelna weryfikacje fizycznych i finansowych podstaw dzialalnosci wydobywczej klienta.

Poprawnie: Zgodnie z wytycznymi FATF oraz regulacjami AML, definicja Dostawcy Usług Aktywów Wirtualnych (VASP) opiera się na podejściu funkcjonalnym, a nie tylko technicznym. Nawet jeśli platforma reklamuje się jako zdecentralizowana lub niepowiernicza (non-custodial), fakt sprawowania kontroli nad procesem transakcyjnym poprzez inteligentne kontrakty (np. funkcję escrow) oraz aktywne ułatwianie wymiany aktywów wirtualnych sprawia, że podmiot ten spełnia kryteria VASP. Organy regulacyjne wymagają, aby podmioty, które mają wpływ na transfer lub wymianę aktywów, stosowały odpowiednie środki bezpieczeństwa i procedury KYC/AML, niezależnie od tego, czy fizycznie przechowują klucze prywatne użytkowników.

Niepoprawnie: Podejście wykluczające podmiot z definicji VASP tylko dlatego, że nie przechowuje on kluczy prywatnych, jest błędne, ponieważ kontrola nad aktywami może być sprawowana programowo przez inteligentne kontrakty zarządzane przez platformę. Uznanie podmiotu wyłącznie za dostawcę oprogramowania jest nieuzasadnione w sytuacji, gdy podmiot ten aktywnie prowadzi działalność gospodarczą polegającą na kojarzeniu stron transakcji i zabezpieczaniu ich przebiegu. Twierdzenie, że status VASP zależy wyłącznie od obsługi walut fiducjarnych (fiat), jest niezgodne z międzynarodowymi standardami, które wyraźnie obejmują wymianę aktywów wirtualnych na inne aktywa wirtualne (crypto-to-crypto).

Wniosek: Status VASP jest determinowany przez funkcjonalną rolę podmiotu w ułatwianiu transakcji i sprawowaniu kontroli nad aktywami wirtualnymi, nawet jeśli odbywa się to za pośrednictwem zdecentralizowanych protokołów lub inteligentnych kontraktów.

Poprawnie: Podejście to jest prawidłowe, ponieważ świeżo wydobyte monety (tzw. virgin coins) stanowią unikalne ryzyko w obszarze AML. Choć nie posiadają one historii transakcyjnej, co teoretycznie czyni je czystymi, proces ich pozyskania wymaga znacznych nakładów kapitałowych na energię elektryczną i specjalistyczny sprzęt (ASIC). Przestępcy mogą wykorzystywać nielegalnie uzyskane fundusze fiducjarne do opłacenia tych kosztów, skutecznie zamieniając brudną gotówkę na nowo wygenerowane aktywa cyfrowe bez przeszłości kryminalnej. Zgodnie ze standardami FATF i krajowymi regulacjami dotyczącymi VASP, weryfikacja źródła majątku (SoW) musi obejmować analizę realności prowadzonej działalności wydobywczej, aby wykluczyć schematy prania pieniędzy oparte na procesie miningu.

Niepoprawnie: Pozostałe podejścia są błędne z punktu widzenia analizy ryzyka. Założenie, że brak historii transakcyjnej automatycznie oznacza niskie ryzyko, jest błędne, ponieważ to właśnie ta cecha sprawia, że świeżo wydobyte monety są towarem pożądanym przez grupy przestępcze do zacierania śladów. Poleganie wyłącznie na technicznym dowodzie posiadania kluczy prywatnych potwierdza jedynie kontrolę nad aktywami, a nie legalność środków użytych do ich wytworzenia. Z kolei całkowite odrzucanie depozytów od górników jest nieuzasadnione biznesowo i regulacyjnie, o ile instytucja dysponuje odpowiednimi narzędziami do przeprowadzenia wzmocnionej należytej staranności (EDD) i weryfikacji operacyjnej działalności klienta.

Wniosek: W przypadku klientów zajmujących się wydobyciem, brak historii transakcyjnej monet (virgin coins) wymaga przesunięcia ciężaru dowodowego na weryfikację realnych kosztów operacyjnych i legalności kapitału zainwestowanego w infrastrukturę górniczą.

Poprawnie: Weryfikacja aktywów pochodzących z wydobycia (mining) wymaga potwierdzenia, że środki te faktycznie pochodzą z transakcji typu coinbase, czyli nagród generowanych przez sieć dla górników za zatwierdzenie bloku. Z perspektywy AML/CFT, posiadanie tzw. czystych monet (virgin coins) nie zwalnia z obowiązku ustalenia źródła pochodzenia majątku (Source of Wealth). Należy ocenić, czy klient w deklarowanym czasie posiadał zasoby finansowe i techniczne (koszty energii, sprzętu, lokalizacji) niezbędne do wydobycia takiej ilości kryptowaluty, aby wykluczyć scenariusz, w którym czyste monety zostały nabyte od podmiotów trzecich w celu zatarcia śladów innych nielegalnych dochodów.

Niepoprawnie: Podejście zakładające, że brak historii transakcyjnej automatycznie oznacza niskie ryzyko, jest błędne, ponieważ czyste monety są często wykorzystywane w typologiach prania pieniędzy jako metoda na wprowadzenie środków do systemu bez powiązań z czarnymi rynkami. Poleganie wyłącznie na oświadczeniach klienta lub braku trafień w bazach danych sankcyjnych jest niewystarczające przy znacznych kwotach, gdyż nie weryfikuje ekonomicznej logiki powstania majątku. Zastosowanie uproszczonych środków należytej staranności (SDD) w przypadku aktywów o wysokiej wartości i specyficznym pochodzeniu historycznym narusza zasadę podejścia opartego na ryzyku (RBA).

Wniosek: Skuteczna weryfikacja majątku z wydobycia kryptowalut musi łączyć techniczną analizę transakcji coinbase w łańcuchu bloków z oceną historycznych możliwości operacyjnych i finansowych klienta.

Poprawnie: Podejście to jest prawidłowe, ponieważ świeżo wydobyte monety (tzw. virgin coins) stanowią unikalne ryzyko w obszarze AML. Choć nie posiadają one historii transakcyjnej, co teoretycznie czyni je czystymi, proces ich pozyskania wymaga znacznych nakładów kapitałowych na energię elektryczną i specjalistyczny sprzęt (ASIC). Przestępcy mogą wykorzystywać nielegalnie uzyskane fundusze fiducjarne do opłacenia tych kosztów, skutecznie zamieniając brudną gotówkę na nowo wygenerowane aktywa cyfrowe bez przeszłości kryminalnej. Zgodnie ze standardami FATF i krajowymi regulacjami dotyczącymi VASP, weryfikacja źródła majątku (SoW) musi obejmować analizę realności prowadzonej działalności wydobywczej, aby wykluczyć schematy prania pieniędzy oparte na procesie miningu.

Niepoprawnie: Pozostałe podejścia są błędne z punktu widzenia analizy ryzyka. Założenie, że brak historii transakcyjnej automatycznie oznacza niskie ryzyko, jest błędne, ponieważ to właśnie ta cecha sprawia, że świeżo wydobyte monety są towarem pożądanym przez grupy przestępcze do zacierania śladów. Poleganie wyłącznie na technicznym dowodzie posiadania kluczy prywatnych potwierdza jedynie kontrolę nad aktywami, a nie legalność środków użytych do ich wytworzenia. Z kolei całkowite odrzucanie depozytów od górników jest nieuzasadnione biznesowo i regulacyjnie, o ile instytucja dysponuje odpowiednimi narzędziami do przeprowadzenia wzmocnionej należytej staranności (EDD) i weryfikacji operacyjnej działalności klienta.

Wniosek: W przypadku klientów zajmujących się wydobyciem, brak historii transakcyjnej monet (virgin coins) wymaga przesunięcia ciężaru dowodowego na weryfikację realnych kosztów operacyjnych i legalności kapitału zainwestowanego w infrastrukturę górniczą.

Poprawnie: Swiezo wydobyte monety, czesto nazywane monetami dziewiczymi (virgin coins), sa uznawane za aktywa o nizszym ryzyku w kontekscie historii transakcyjnej, poniewaz nie maja wczesniejszych powiazan z nielegalnymi portfelami, mikserami czy rynkami darknet. Z perspektywy regulacyjnej i etycznej, kluczowym wyzwaniem dla instytucji finansowej jest jednak przeprowadzenie pelnej analizy zrodla majatku (Source of Wealth), co oznacza koniecznosc udowodnienia, ze srodki uzyte na zakup infrastruktury wydobywczej (koparek) oraz biezace koszty operacyjne (energia elektryczna) pochodzily z legalnych i udokumentowanych zrodel.

Niepoprawnie: Twierdzenie, ze takie aktywa sa calkowicie anonimowe, jest bledne, poniewaz publiczny charakter blockchaina pozwala na sledzenie kazdej transakcji od momentu jej powstania w bloku nagrody. Argument o braku modelu UTXO jest technicznie niepoprawny w odniesieniu do Bitcoina i wielu innych kryptowalut, gdzie wlasnie model UTXO ulatwia sledzenie pochodzenia srodkow. Z kolei automatyczne klasyfikowanie kazdego gornika jako VASP jest niezgodne z wytycznymi FATF, ktore definiuja VASP jako podmioty swiadczace uslugi wymiany lub powiernicze dla osob trzecich, a nie osoby wydobywajace kryptowaluty wylacznie na wlasny rachunek.

Wniosek: Choc swiezo wydobyte kryptowaluty maja czysta historie transakcyjna, ich weryfikacja AML musi koncentrowac sie na legalnosci nakladow finansowych poniesionych na proces ich wydobycia.

Poprawnie: Świeżo wydobyte monety, znane również jako monety dziewicze (virgin coins), charakteryzują się brakiem wcześniejszej historii transakcyjnej w łańcuchu bloków. Z punktu widzenia AML stanowi to istotne wyzwanie, ponieważ przestępcy mogą wykorzystywać proces wydobycia do legitymizacji nielegalnie uzyskanych środków. Inwestując brudny kapitał w infrastrukturę górniczą (sprzęt, energię), otrzymują oni nowe jednostki kryptowaluty, które nie są powiązane z żadną czarną listą ani podejrzanym adresem. Zgodnie ze standardami FATF i lokalnymi regulacjami dotyczącymi VASP, instytucje muszą weryfikować nie tylko same monety, ale przede wszystkim źródło majątku (Source of Wealth) klienta, aby upewnić się, że działalność górnicza nie jest jedynie przykrywką dla procesu prania pieniędzy.

Niepoprawnie: Podejście zakładające, że proces konsensusu Proof of Work gwarantuje legalność środków, jest błędne, ponieważ algorytm zabezpiecza jedynie integralność sieci, a nie legalność kapitału użytego do zakupu mocy obliczeniowej. Twierdzenie, że protokół blockchain automatycznie przypisuje tożsamość górnika do bloku, mija się z prawdą; blockchain zapewnia pseudonimowość, a dane KYC muszą być pozyskane przez VASP poza łańcuchem (off-chain). Z kolei argument dotyczący braku płynności jest nieistotny w kontekście ryzyka nadużyć finansowych, ponieważ nowo wydobyte monety są zazwyczaj bardzo pożądane na rynku właśnie ze względu na ich czystą historię, co ułatwia ich szybką wymianę.

Wniosek: Brak historii transakcyjnej nowo wydobytych kryptowalut wymaga od specjalistów AML skupienia się na weryfikacji legalności źródeł finansowania operacji górniczych klienta.

Poprawnie: Swieżo wydobyte kryptowaluty, określane często jako virgin coins, charakteryzują się brakiem jakiejkolwiek wcześniejszej historii transakcyjnej na blockchainie. Z punktu widzenia przeciwdziałania praniu pieniędzy (AML), ich profil ryzyka jest uznawany za niższy, ponieważ analiza łańcucha bloków pozwala jednoznacznie stwierdzić, że pierwszym i jedynym właścicielem jest górnik, a środki pochodzą bezpośrednio z nagrody za blok (block reward). Eliminuje to ryzyko tzw. zanieczyszczenia (taint), czyli pośredniego powiązania z portfelami należącymi do przestępców, rynków darknet czy podmiotów objętych sankcjami, co jest kluczowe przy weryfikacji źródła pochodzenia majątku (SoW) i środków (SoF).

Niepoprawnie: Twierdzenie, że protokoły blockchain automatycznie przeprowadzają procedury KYC wobec górników, jest błędne, ponieważ mechanizmy konsensusu (takie jak Proof of Work) opierają się na mocy obliczeniowej, a nie na weryfikacji tożsamości prawnej uczestników. Założenie o technicznej niekompatybilności nowych monet z usługami miksowania jest nieprawdziwe; każda jednostka kryptowaluty może zostać przesłana do miksera w celu zaciemnienia jej pochodzenia. Sugestia, jakoby organy regulacyjne takie jak FATF wprowadziły całkowite zwolnienie z wymogów Travel Rule dla takich aktywów, jest nieścisła, gdyż przepisy te dotyczą transferów między instytucjami finansowymi niezależnie od wieku czy historii danej jednostki płatniczej.

Wniosek: Główną zaletą świeżo wydobytych kryptowalut w analizie ryzyka jest brak historii transakcyjnej, co pozwala na wykluczenie ich wcześniejszego wykorzystania w działalności przestępczej.

Poprawnie: Podejście to jest prawidłowe, ponieważ uwzględnia unikalną naturę świeżo wydobytych monet (tzw. virgin coins), które nie posiadają historii transakcyjnej (taint), co teoretycznie zmniejsza ryzyko ich powiązania z wcześniejszą działalnością przestępczą. Jednakże, z punktu widzenia AML, kluczowe jest zweryfikowanie, czy sam proces wydobycia nie służył do prania pieniędzy. Przestępcy mogą wykorzystywać nielegalne fundusze do zakupu sprzętu górniczego lub opłacania ogromnych rachunków za energię elektryczną, aby w efekcie otrzymać czyste monety bezpośrednio z protokołu blockchain. Zgodnie ze standardami CDD, instytucja musi potwierdzić tożsamość górnika i legalność środków użytych do sfinansowania operacji wydobywczej.

Niepoprawnie: Podejście zakładające całkowity brak ryzyka jest błędne, ponieważ w AML żadne aktywo nie jest automatycznie uznawane za bezpieczne; brak historii transakcyjnej może wręcz utrudniać analizę ryzyka, jeśli nie znamy pochodzenia kapitału inwestycyjnego górnika. Twierdzenie, że obrót takimi monetami zwalnia z obowiązku rejestracji jako VASP, jest niezgodne z wytycznymi FATF, które definiują VASP na podstawie rodzaju świadczonych usług (np. wymiana, transfer), a nie wieku czy historii aktywów. Skupienie się wyłącznie na technicznym ryzyku ataku 51% pomija kluczowy aspekt regulacyjny i finansowy, jakim jest weryfikacja źródła majątku (SoW) i źródła funduszy (SoF) w kontekście przeciwdziałania praniu pieniędzy.

Wniosek: Świeżo wydobyte monety eliminują ryzyko historycznych powiązań z przestępczością, ale wymagają rygorystycznej weryfikacji legalności kapitału użytego do sfinansowania procesu ich wydobycia.

Poprawnie: Weryfikacja niezależnych audytów bezpieczeństwa inteligentnych kontraktów jest fundamentalnym elementem należytej staranności w obszarze DeFi. Audyty te pozwalają zidentyfikować luki techniczne, błędy w logice biznesowej oraz potencjalne funkcje typu backdoor, które mogłyby zostać wykorzystane do kradzieży środków. Dodatkowo analiza historii zmian w kodzie (commit history) pozwala ocenić, czy projekt jest aktywnie rozwijany i czy deweloperzy reagują na zgłaszane błędy, co jest kluczowe przy ocenie ryzyka operacyjnego w środowisku, gdzie tożsamość twórców często pozostaje anonimowa.

Niepoprawnie: Skupienie się wyłącznie na wolumenie obrotu i płynności jest błędne, ponieważ parametry te mogą być łatwo manipulowane poprzez wash trading i nie odzwierciedlają bezpieczeństwa technicznego protokołu. Poleganie na opiniach społeczności i liczbie portfeli jest niewystarczające, gdyż nastroje w mediach społecznościowych są często wynikiem płatnych kampanii marketingowych, a nie rzetelnej oceny ryzyka. Z kolei założenie, że sama decentralizacja eliminuje ryzyko nadużyć, jest niebezpiecznym mitem; wiele projektów DeFi posiada scentralizowane punkty kontroli (np. klucze administratora), które mogą zostać wykorzystane do przeprowadzenia oszustwa typu rug pull.

Wniosek: Kluczem do bezpiecznej integracji z DeFi jest techniczna weryfikacja kodu poprzez niezależne audyty oraz ocena transparentności działań deweloperów, a nie poleganie na wskaźnikach rynkowych czy popularności projektu.

Poprawnie: W przypadku świeżo wydobytych monet, znanych jako monety typu virgin, tradycyjna analiza śledcza blockchain jest ograniczona, ponieważ aktywa te nie posiadają wcześniejszej historii transakcji poza ich wygenerowaniem w bloku. Zgodnie ze standardami AML i zaleceniami FATF, instytucja musi zweryfikować źródło pochodzenia funduszy (Source of Funds) poprzez potwierdzenie, że klient faktycznie posiada zasoby techniczne i ekonomiczne do wydobycia takiej ilości kryptowaluty. Obejmuje to weryfikację dowodów zakupu specjalistycznego sprzętu (ASIC), umów na dostawę energii elektrycznej o odpowiedniej mocy oraz danych z puli wydobywczej (mining pool), które łączą adres portfela klienta z jego udziałem w procesie generowania bloków. Jest to niezbędne, aby wykluczyć sytuację, w której przestępca kupuje świeżo wydobyte monety od górnika za nielegalną gotówkę, próbując wprowadzić je do systemu finansowego jako legalny dochód z wydobycia.

Niepoprawnie: Podejście zakładające, że brak historii transakcji automatycznie oznacza niskie ryzyko, jest błędne, ponieważ monety typu virgin są atrakcyjne dla osób piorących pieniądze właśnie ze względu na ich czystą historię. Samo przeprowadzenie standardowego KYC dla podmiotu bez weryfikacji specyfiki jego działalności (wydobycia) nie spełnia wymogów wzmocnionej należytej staranności (EDD) wymaganej przy transakcjach o wysokiej wartości i nietypowym pochodzeniu. Z kolei sugerowanie transakcji przez zdecentralizowane giełdy (DEX) nie rozwiązuje problemu weryfikacji źródła pochodzenia środków w instytucji VASP i nie stanowi uznanej metody mitygacji ryzyka AML.

Wniosek: Przy weryfikacji nagród z wydobycia kluczowe jest potwierdzenie fizycznej i operacyjnej zdolności klienta do wygenerowania deklarowanych aktywów, a nie tylko poleganie na braku negatywnej historii w łańcuchu bloków.

Poprawnie: Weryfikacja bezpieczeństwa technicznego poprzez niezależny audyt jest niezbędna, ponieważ błędy w kodzie lub celowo pozostawione furtki (backdoors) stanowią krytyczne ryzyko utraty aktywów. Dodatkowo, identyfikacja kluczy administracyjnych (admin keys) pozwala ocenić stopień rzeczywistej decentralizacji i ryzyko nadużyć ze strony osób posiadających kontrolę nad protokołem, co jest kluczowe dla oceny ryzyka operacyjnego oraz zgodności z wymogami AML/CFT w kontekście ochrony powierzonych środków.

Niepoprawnie: Poleganie wyłącznie na reputacji deweloperów lub publicznej dostępności kodu jest niewystarczające w profesjonalnym zarządzaniu ryzykiem, ponieważ błędy mogą być zbyt subtelne dla społeczności, a renoma nie gwarantuje braku luk technicznych. Skupienie się tylko na procedurach KYC twórców ignoruje ryzyko techniczne samego protokołu, który może zostać zhakowany niezależnie od intencji jego autorów. Z kolei monitorowanie ataków 51% dotyczy bezpieczeństwa warstwy sieciowej blockchaina (np. Proof of Work), a nie specyficznych ryzyk logicznych i finansowych zaszytych w inteligentnych kontraktach konkretnego protokołu DeFi.

Wniosek: Skuteczna ocena ryzyka w ekosystemie DeFi wymaga połączenia analizy tożsamości podmiotów z rygorystyczną weryfikacją techniczną inteligentnych kontraktów oraz audytem mechanizmów zarządzania protokołem.

Poprawnie: Prawidłowe podejście do oceny ryzyka w obszarze DeFi wymaga wielowymiarowej analizy technicznej i operacyjnej. Weryfikacja reputacji firmy audytorskiej jest kluczowa, ponieważ nie wszystkie audyty mają taką samą wartość merytoryczną. Analiza mechanizmów kontrolnych, takich jak blokady czasowe (timelocks) oraz portfele wielopodpisowe (multisig), pozwala ocenić, czy deweloperzy mają możliwość jednostronnej i natychmiastowej zmiany parametrów protokołu lub wypłaty środków użytkowników, co jest krytycznym czynnikiem ryzyka w zapobieganiu oszustwom typu rug pull.

Niepoprawnie: Poleganie wyłącznie na popularności projektu, wolumenie obrotu lub wskaźniku Total Value Locked (TVL) jest zawodne, ponieważ parametry te mogą być sztucznie zawyżane (wash trading) i nie odzwierciedlają bezpieczeństwa kodu. Sama dostępność kodu na GitHubie i jego popularność wśród społeczności nie zastępuje profesjonalnego audytu bezpieczeństwa, gdyż błędy w inteligentnych kontraktach mogą być niezwykle subtelne i niewidoczne dla przeciętnego użytkownika. Z kolei akceptacja wyłącznie wewnętrznych raportów deweloperów narusza zasadę niezależnej weryfikacji i nie stanowi obiektywnego dowodu na brak luk w zabezpieczeniach.

Wniosek: Skuteczna ocena ryzyka protokołu DeFi musi opierać się na weryfikacji jakości zewnętrznych audytów oraz analizie technicznych ograniczeń uprawnień administracyjnych deweloperów.

Poprawnie: Zgodnie z wytycznymi FATF, aktywa wirtualne (Virtual Assets) są definiowane jako cyfrowe reprezentacje wartości, którymi można handlować cyfrowo, przesyłać je lub używać do płatności lub inwestycji. Kluczowym aspektem regulacyjnym jest to, że definicja ta nie obejmuje cyfrowych reprezentacji walut fiducjarnych (takich jak CBDC), papierów wartościowych ani innych aktywów finansowych, które są już objęte innymi zaleceniami FATF. Rozróżnienie to jest istotne, ponieważ CBDC są uznawane za formę pieniądza banku centralnego, a nie za odrębną klasę aktywów wirtualnych, co nakłada na nie inne ramy nadzorcze.

Niepoprawnie: Podejście utożsamiające aktywa wirtualne wyłącznie ze zdecentralizowanymi kryptowalutami Proof of Work jest błędne, ponieważ definicja ta obejmuje również scentralizowane tokeny i monety stabilne (stablecoins). Twierdzenie, że punkty lojalnościowe bez możliwości wymiany na wartość rynkową stanowią aktywa wirtualne, jest niezgodne ze standardami, gdyż aktywa te muszą posiadać funkcję płatniczą lub inwestycyjną w szerszym obrocie. Założenie, że różnica między CBDC a aktywami wirtualnymi wynika wyłącznie z zastosowanej technologii (np. blockchain), jest nieprawidłowe, ponieważ decydującym czynnikiem jest status prawny emitenta i charakter instrumentu płatniczego, a nie sama warstwa technologiczna.

Wniosek: W kontekście regulacyjnym AML, aktywa wirtualne to zbywalne cyfrowe reprezentacje wartości, które celowo wykluczają cyfrowe formy walut fiducjarnych, takie jak CBDC, oraz tradycyjne instrumenty finansowe.

Poprawnie: CBDC (Central Bank Digital Currency) stanowi cyfrową formę pieniądza fiducjarnego emitowanego przez państwo, co oznacza, że jest on zintegrowany z oficjalnym systemem monetarnym i podlega bezpośredniemu nadzorowi banku centralnego. Z punktu widzenia AML, kluczową cechą CBDC jest możliwość pełnej identyfikacji użytkowników w ramach scentralizowanej lub dozwolonej (permissioned) infrastruktury, co drastycznie obniża ryzyko anonimowości w porównaniu do zdecentralizowanych kryptowalut. Kryptowaluty działają w sieciach bez uprawnień (permissionless), gdzie mechanizmy konsensusu, takie jak Proof of Work, pozwalają na pseudonimowość i brak centralnego organu nadzorczego, co wymaga od VASP stosowania zaawansowanych narzędzi analitycznych do monitorowania ryzyka.

Niepoprawnie: Twierdzenie, że CBDC są klasyfikowane jako aktywa wirtualne (VA) według standardów FATF, jest błędne, ponieważ FATF wyraźnie odróżnia waluty cyfrowe banków centralnych od aktywów wirtualnych, traktując te pierwsze jako formę waluty fiducjarnej. Założenie, że wszystkie kryptowaluty muszą korzystać z modelu UTXO, jest nieprawdziwe, gdyż wiele popularnych sieci, takich jak Ethereum, wykorzystuje model oparty na kontach (account-based), podobnie jak większość projektowanych CBDC. Sugestia, że CBDC niosą wyższe ryzyko AML z powodu braku audytów inteligentnych kontraktów i podatności na ataki 51%, jest merytorycznie błędna, ponieważ CBDC działają w kontrolowanych, zamkniętych systemach, które są odporne na tego typu zagrożenia typowe dla publicznych blockchainów.

Wniosek: Główna różnica w ocenie ryzyka AML polega na tym, że CBDC są scentralizowanymi instrumentami państwowymi wyłączonymi z definicji aktywów wirtualnych FATF, podczas gdy kryptowaluty wymagają dodatkowych środków kontroli ze względu na ich zdecentralizowany i pseudonimowy charakter.

Poprawnie: Swiezo wydobyte monety, czesto nazywane virgin coins, charakteryzuja sie brakiem historii transakcyjnej na blockchainie, co w teorii minimalizuje ryzyko ich bezposredniego powiazania z wczesniejszymi przestepstwami, takimi jak kradzieze czy handel w darknecie. Jednak z perspektywy regulacyjnej AML i wytycznych FATF, samo posiadanie takich monet nie zwalnia z obowiazku przeprowadzenia pelnej procedury nalezytej staranności. Kluczowym elementem jest weryfikacja zrodla majatku (Source of Wealth), czyli ustalenie, czy fundusze wykorzystane na zakup drogiego sprzetu gorniczego (ASIC) oraz pokrycie wysokich kosztow energii elektrycznej pochodzily z legalnych zrodel. Dzialalnosc gornicza jest czesto wykorzystywana jako metoda legitymizacji nielegalnych srodkow poprzez ich zamiane na czyste aktywa cyfrowe.

Niepoprawnie: Podejscie zakladajace calkowite wyeliminowanie ryzyka i zwolnienie z procedur CDD jest bledne, poniewaz ignoruje etap inwestycyjny poprzedzajacy wydobycie, ktory moze sluzyc do prania pieniedzy. Twierdzenie, ze dzialalnosc gornicza nie podlega analizie ryzyka przed wymiana na waluty fiducjarne, jest niezgodne z podejsciem opartym na ryzyku (RBA), ktore wymaga zrozumienia profilu klienta na kazdym etapie relacji. Z kolei uzaleznienie oceny ryzyka wylacznie od modelu technicznego blockchaina (UTXO vs. model oparty na kontach) jest zbyt zwezone, poniewaz oba systemy pozwalaja na identyfikacje monet pochodzacych z nagrody za blok (coinbase transaction), a glowne ryzyko AML w tym przypadku dotyczy sfery poza-blockchainowej, czyli finansowania operacji.

Wniosek: W przypadku klientow zajmujacych sie wydobyciem kryptowalut, brak historii transakcyjnej monet nie zastepuje koniecznosci weryfikacji legalnosci srodkow finansowych uzytych do sfinansowania infrastruktury gorniczej.