Polski CTMA Certified Transaction Monitoring Associate Practice Test Two

Poprawnie: Podejście oparte na ryzyku (Risk-Based Approach) wymaga, aby instytucja finansowa zidentyfikowała i oceniła ryzyko przed wprowadzeniem nowych produktów lub ekspansją na nowe rynki. Zgodnie ze standardami AML, proces ten musi obejmować analizę specyficznych czynników ryzyka, takich jak jurysdykcje o podwyższonym ryzyku, oraz skutkować wdrożeniem adekwatnych mechanizmów kontrolnych, w tym kalibracją systemów monitorowania transakcji, aby skutecznie wykrywać nietypowe wzorce przepływów pieniężnych charakterystyczne dla nowych kanałów.

Niepoprawnie: Podejście koncentrujące się wyłącznie na procedurach KYC przy zachowaniu standardowych progów monitorowania jest niewystarczające, ponieważ ignoruje specyfikę ryzyka transakcyjnego związanego z nowym produktem. Strategia reaktywna, polegająca na aktualizacji polityki dopiero po wystąpieniu incydentów, narusza zasadę proaktywnego zarządzania ryzykiem i naraża instytucję na sankcje regulacyjne. Z kolei poleganie wyłącznie na zewnętrznym dostawcy RegTech bez wewnętrznej weryfikacji i nadzoru nad procesem jest błędem, gdyż odpowiedzialność za zgodność z przepisami AML zawsze spoczywa na instytucji finansowej, a nie na podmiocie zewnętrznym.

Wniosek: Skuteczne skalowanie działalności FinTech wymaga przeprowadzenia uprzedniej oceny ryzyka nowych produktów i rynków oraz dostosowania systemów monitorowania do specyficznych zagrożeń przed ich komercyjnym wdrożeniem.

Poprawnie: Podejście oparte na ryzyku (RBA) wymaga, aby instytucja finansowa aktualizowała swoją ocenę ryzyka za każdym razem, gdy pojawiają się nowe informacje o zagrożeniach lub zmienia się model operacyjny. Wyniki z piaskownicy regulacyjnej stanowią kluczowe źródło wiedzy o specyficznych typologiach nadużyć w nowym produkcie. Jednocześnie, zgodnie z przepisami RODO, przechowywanie szczególnych kategorii danych osobowych (SPII) w środowiskach testowych bez odpowiednich zabezpieczeń i po ustaniu celu przetwarzania stanowi poważne naruszenie zasad ochrony danych, które MLRO musi niezwłocznie wyeliminować w ramach ram zarządzania ryzykiem.

Niepoprawnie: Zwiększenie progów alertowych w celu redukcji fałszywych alarmów bez uprzedniej analizy ryzyka jest działaniem nieuzasadnionym i może prowadzić do przeoczenia rzeczywistych prób prania pieniędzy. Wniosek o przedłużenie udziału w piaskownicy po uzyskaniu pełnej licencji jest proceduralnie niepoprawny, ponieważ piaskownica służy do testów przedwdrożeniowych, a nie do maskowania braków w zgodności. Zlecenie zewnętrznych testów penetracyjnych jest wartościowe z punktu widzenia cyberbezpieczeństwa, jednak nie zwalnia MLRO z obowiązku natychmiastowej aktualizacji polityk AML i naprawy stwierdzonych naruszeń w zakresie ochrony danych osobowych.

Wniosek: Zarządzanie ryzykiem w FinTechu wymaga ciągłej aktualizacji procedur AML na podstawie doświadczeń z fazy testowej oraz rygorystycznego przestrzegania zasad ochrony danych wrażliwych w każdym środowisku systemowym.

Poprawnie: Zgodnie z zasadami podejścia opartego na ryzyku (RBA) oraz wytycznymi dotyczącymi zarządzania w sektorze FinTech, ocena ryzyka instytucjonalnego musi być procesem dynamicznym. Wprowadzenie nowych produktów, takich jak portfele cyfrowe, oraz rozszerzenie działalności o przekazy transgraniczne istotnie zmienia profil ryzyka instytucji. MLRO ma obowiązek zapewnić, że ramy kontrolne są adekwatne do aktualnego apetytu na ryzyko i specyfiki operacyjnej, co wymaga kompleksowej rewizji fundamentów systemu AML przed dalszą ekspansją.

Niepoprawnie: Skupienie się wyłącznie na progach monitorowania transakcji jest działaniem zbyt wąskim, ponieważ pomija analizę ryzyk u źródła i nie zapewnia spójności całego systemu kontroli. Oczekiwanie na audyt organu nadzorczego jest błędem, gdyż podejście oparte na ryzyku nakłada na instytucję obowiązek proaktywnego identyfikowania i mitygowania zagrożeń, a nie tylko reagowania na zalecenia zewnętrzne. Sam outsourcing procesów KYC do dostawcy RegTech może wspierać operacyjność, ale nie zastępuje konieczności posiadania aktualnej oceny ryzyka własnego, za którą odpowiedzialność zawsze ponosi instytucja.

Wniosek: Kluczowym elementem podejścia opartego na ryzyku jest obowiązkowa aktualizacja oceny ryzyka instytucjonalnego przy każdym istotnym rozszerzeniu modelu biznesowego lub wprowadzeniu nowych produktów finansowych.

Poprawnie: Zgodnie z zasadami podejścia opartego na ryzyku (RBA) oraz wytycznymi dotyczącymi zarządzania ryzykiem w sektorze FinTech, wprowadzenie nowego produktu lub znacząca zmiana istniejącego wymaga przeprowadzenia oceny ryzyka nowego produktu (NPRA). Proces ten pozwala na zidentyfikowanie specyficznych zagrożeń, takich jak anonimowość transakcji transgranicznych czy szybkość transferów, i dopasowanie do nich odpowiednich mechanizmów kontrolnych. Ustalenie apetytu na ryzyko jest fundamentem ram zarządzania, a wdrożenie wzmocnionej należytej staranności (EDD) jest wymogiem regulacyjnym w sytuacjach, które z natury niosą wyższe ryzyko prania pieniędzy, co jest charakterystyczne dla usług płatniczych online o zasięgu międzynarodowym.

Niepoprawnie: Podejście polegające na stosowaniu standardowych środków CDD dla wszystkich użytkowników bez uwzględnienia specyfiki wysokiego ryzyka transakcji transgranicznych jest niezgodne z zasadą proporcjonalności RBA. Samo zwiększenie częstotliwości przeglądów nie mityguje ryzyka w momencie przeprowadzania transakcji. Poleganie wyłącznie na limitach kwotowych i automatycznych alertach bez aktualizacji profilu ryzyka klienta jest działaniem reaktywnym, które ignoruje konieczność zrozumienia celu i charakteru relacji biznesowej. Z kolei outsourcing procesów KYC do dostawcy RegTech może wspierać efektywność operacyjną, jednak zgodnie z przepisami AML, odpowiedzialność regulacyjna za zapewnienie zgodności zawsze spoczywa na instytucji obowiązanej i nie może zostać przeniesiona na podmiot zewnętrzny.

Wniosek: Skuteczne zarządzanie ryzykiem w dynamicznym środowisku FinTech wymaga przeprowadzenia oceny ryzyka przed wdrożeniem nowego produktu oraz dostosowania intensywności środków kontrolnych do zidentyfikowanego poziomu zagrożenia.

Poprawnie: Podejście oparte na ryzyku (Risk-Based Approach) wymaga, aby instytucja finansowa zidentyfikowała i oceniła ryzyko przed wprowadzeniem nowych produktów lub ekspansją na nowe rynki. Zgodnie ze standardami AML, proces ten musi obejmować analizę specyficznych czynników ryzyka, takich jak jurysdykcje o podwyższonym ryzyku, oraz skutkować wdrożeniem adekwatnych mechanizmów kontrolnych, w tym kalibracją systemów monitorowania transakcji, aby skutecznie wykrywać nietypowe wzorce przepływów pieniężnych charakterystyczne dla nowych kanałów.

Niepoprawnie: Podejście koncentrujące się wyłącznie na procedurach KYC przy zachowaniu standardowych progów monitorowania jest niewystarczające, ponieważ ignoruje specyfikę ryzyka transakcyjnego związanego z nowym produktem. Strategia reaktywna, polegająca na aktualizacji polityki dopiero po wystąpieniu incydentów, narusza zasadę proaktywnego zarządzania ryzykiem i naraża instytucję na sankcje regulacyjne. Z kolei poleganie wyłącznie na zewnętrznym dostawcy RegTech bez wewnętrznej weryfikacji i nadzoru nad procesem jest błędem, gdyż odpowiedzialność za zgodność z przepisami AML zawsze spoczywa na instytucji finansowej, a nie na podmiocie zewnętrznym.

Wniosek: Skuteczne skalowanie działalności FinTech wymaga przeprowadzenia uprzedniej oceny ryzyka nowych produktów i rynków oraz dostosowania systemów monitorowania do specyficznych zagrożeń przed ich komercyjnym wdrożeniem.

Poprawnie: Wdrożenie modelu najniższych uprawnień (Least Privilege) oraz kontroli dostępu opartej na rolach (RBAC) jest kluczowym elementem ochrony danych PII oraz SPII w instytucjach typu FinTech. Zgodnie z przepisami RODO oraz standardami zarządzania ryzykiem operacyjnym, dostęp do danych wrażliwych powinien być ograniczony wyłącznie do osób, dla których jest on niezbędny do wykonywania zadań służbowych. W przypadku wykrycia nieuprawnionego dostępu, instytucja ma obowiązek przeprowadzenia analizy ryzyka naruszenia praw i wolności osób fizycznych oraz udokumentowania incydentu, co w określonych przypadkach obliguje ją do powiadomienia organu nadzorczego w ciągu 72 godzin.

Niepoprawnie: Podejście polegające na unikaniu dokumentowania incydentu w celu ochrony reputacji jest bezpośrednim naruszeniem zasad ładu korporacyjnego i wymogów regulacyjnych dotyczących transparentności. Sama anonimizacja danych w środowisku produkcyjnym, choć jest dobrą praktyką w testach, nie rozwiązuje problemu już zaistniałego naruszenia zasad dostępu. Skupienie się wyłącznie na monitorowaniu transakcji pod kątem oszustw jest działaniem reaktywnym, które ignoruje fundamentalną słabość kontroli wewnętrznej oraz obowiązki prawne wynikające z przepisów o ochronie danych osobowych, które nakładają konkretne procedury postępowania w sytuacjach naruszenia poufności.

Wniosek: Skuteczne zarządzanie ryzykiem w FinTech wymaga rygorystycznego stosowania kontroli dostępu do danych wrażliwych oraz ścisłego przestrzegania procedur raportowania naruszeń zgodnie z wymogami ochrony danych osobowych.

Poprawnie: Zgodnie z przepisami RODO (GDPR) oraz standardami zarządzania ryzykiem w sektorze FinTech, przetwarzanie szczególnych kategorii danych osobowych (SPII) wymaga przeprowadzenia oceny skutków dla ochrony danych (DPIA). W kontekście przeciwdziałania praniu pieniędzy, podejście oparte na ryzyku (RBA) nakłada na instytucję obowiązek wykazania, że gromadzone dane są niezbędne i proporcjonalne do zidentyfikowanego ryzyka. Połączenie DPIA z aktualizacją oceny ryzyka instytucjonalnego zapewnia, że innowacyjne narzędzia monitorowania transakcji są wdrażane w sposób zgodny zarówno z wymogami AML, jak i standardami ochrony prywatności.

Niepoprawnie: Pozostałe podejścia są nieprawidłowe z kilku powodów. Założenie, że piaskownica regulacyjna zwalnia z przestrzegania RODO, jest błędne, ponieważ piaskownice oferują jedynie elastyczność w zakresie nadzoru finansowego, a nie ochrony danych osobowych. Ograniczenie dostępu do danych wyłącznie dla personelu IT jest niewystarczającym środkiem kontrolnym, który nie rozwiązuje problemu braku podstawy prawnej do przetwarzania danych SPII. Z kolei pochopna anonimizacja danych bez analizy jej wpływu na skuteczność algorytmu może doprowadzić do osłabienia systemu monitorowania transakcji, co narusza zasady skutecznego zarządzania ryzykiem operacyjnym i regulacyjnym.

Wniosek: Wdrażanie innowacji w FinTech wymaga zintegrowania oceny skutków dla ochrony danych z podejściem opartym na ryzyku, aby zapewnić zgodność regulacyjną przy zachowaniu skuteczności monitorowania.

Poprawnie: Podejście oparte na ryzyku (RBA) wymaga od instytucji finansowych, w tym podmiotów typu FinTech, proporcjonalnego dopasowania środków kontrolnych do zidentyfikowanego poziomu ryzyka. W scenariuszu ekspansji na rynki o podwyższonym ryzyku, automatyczne wdrażanie wzmocnionej należytej staranności (EDD) oraz kalibracja systemów monitorowania transakcji (obniżenie progów alertów) dla tych konkretnych segmentów jest działaniem kluczowym. Pozwala to na efektywną alokację zasobów compliance tam, gdzie zagrożenie praniem pieniędzy jest największe, zgodnie z zaleceniami FATF oraz wymogami dyrektyw AML, przy jednoczesnym zachowaniu sprawności operacyjnej dla klientów o niskim profilu ryzyka.

Niepoprawnie: Zastosowanie jednolitych, maksymalnych rygorów dla wszystkich klientów bez względu na ich profil ryzyka jest sprzeczne z istotą RBA, prowadząc do nieefektywności operacyjnej i marnowania zasobów na monitorowanie transakcji o niskim ryzyku. Poleganie wyłącznie na manualnych przeglądach ex-post w modelu biznesowym charakteryzującym się dużą skalą i szybkością transakcji jest niewystarczające do skutecznego zapobiegania przestępstwom finansowym. Z kolei skupienie się wyłącznie na listach sankcyjnych i PEP, przy ignorowaniu konieczności dostosowania procedur CDD do specyfiki nowych rynków, stanowi istotną lukę w systemie kontroli wewnętrznej, która nie uwzględnia ryzyk specyficznych dla danej jurysdykcji.

Wniosek: Kluczem do skutecznego zarządzania ryzykiem w FinTechu jest automatyzacja procesów różnicujących poziom należytej staranności w zależności od ryzyka geograficznego i produktowego, zamiast stosowania sztywnych reguł dla całej bazy klientów.

Poprawnie: Zgodnie z przepisami RODO (GDPR) oraz standardami zarzadzania ryzykiem w instytucjach finansowych, kazde naruszenie ochrony danych osobowych musi zostac niezwlocznie zgloszone do Inspektora Ochrony Danych (IOD). IOD jest odpowiedzialny za przeprowadzenie formalnej oceny ryzyka naruszenia praw i wolnosci osob fizycznych, co determinuje dalsze kroki, takie jak zgloszenie do organu nadzorczego w ciagu 72 godzin. Dokumentowanie kazdego naruszenia w wewnetrznym rejestrze jest obowiazkiem ustawowym administratora danych, niezaleznie od stopnia ryzyka.

Niepoprawnie: Poinformowanie wszystkich klientow bez uprzedniej analizy ryzyka jest dzialaniem przedwczesnym, poniewaz RODO wymaga powiadomienia osob, ktorych dane dotycza, tylko w sytuacjach wysokiego ryzyka naruszenia ich praw. Poleganie wylacznie na oswiadczeniu dostawcy o usunieciu danych ignoruje obowiazki regulacyjne dotyczace raportowania i analizy incydentu wewnatrz organizacji. Wstrzymanie procesow monitorowania transakcji jest reakcja nieproporcjonalna, ktora moglaby doprowadzic do naruszenia przepisow AML i narazic instytucje na ryzyko operacyjne oraz regulacyjne w innym obszarze.

Wniosek: W przypadku naruszenia ochrony danych PII lub SPII, kluczowym krokiem jest natychmiastowa eskalacja do Inspektora Ochrony Danych w celu dokonania formalnej oceny ryzyka i udokumentowania incydentu.

Poprawnie: Udział w piaskownicy regulacyjnej (regulatory sandbox) pozwala na testowanie innowacyjnych rozwiązań pod nadzorem organu regulacyjnego, jednak nie zwalnia instytucji z kluczowych obowiązków prawnych. W przypadku wykorzystywania rzeczywistych danych osobowych (PII), zgodnie z RODO, niezbędne jest przeprowadzenie oceny wpływu na ochronę danych (DPIA). Jednocześnie podejście oparte na ryzyku (RBA) wymaga, aby standardy AML i KYC były utrzymane na poziomie adekwatnym do generowanego ryzyka, co zapewnia bezpieczeństwo systemu finansowego nawet w fazie eksperymentalnej.

Niepoprawnie: Podejście sugerujące zawieszenie procedur CDD jest błędne, ponieważ organy nadzorcze wymagają zachowania ochrony konsumentów i integralności finansowej niezależnie od fazy testów. Skupienie się wyłącznie na technicznych aspektach cyberbezpieczeństwa przy jednoczesnym braku nadzoru nad procesami monitorowania narusza strukturę linii obrony i zasady odpowiedzialności MLRO. Z kolei założenie, że odpowiedzialność regulacyjna zostaje zdjęta z firmy lub że kontrole można przeprowadzić dopiero po zakończeniu testów, jest niebezpiecznym błędem, który naraża instytucję na ryzyko sankcji i utratę reputacji.

Wniosek: Uczestnictwo w piaskownicy regulacyjnej wymaga ścisłego przestrzegania standardów AML oraz ochrony danych osobowych przy jednoczesnym stosowaniu podejścia opartego na ryzyku.

Poprawnie: Przeprowadzenie formalnej oceny ryzyka nowego produktu (NPRA) jest fundamentalnym wymogiem w ramach podejścia opartego na ryzyku (RBA). Zgodnie ze standardami regulacyjnymi, instytucje finansowe, w tym FinTechy, muszą zidentyfikować i ocenić ryzyka związane z praniem pieniędzy i finansowaniem terroryzmu przed wprowadzeniem nowych produktów, usług lub technologii. Taka ocena pozwala na zaprojektowanie i wdrożenie odpowiednich mechanizmów kontrolnych, takich jak specyficzne reguły monitorowania transakcji dostosowane do nowych korytarzy płatniczych, co zapewnia zgodność z przepisami i chroni instytucję przed ryzykiem regulacyjnym oraz operacyjnym.

Niepoprawnie: Zwiększenie zasobów kadrowych do ręcznego przeglądu transakcji bez aktualizacji logiki systemowej jest rozwiązaniem reaktywnym i nieefektywnym, które nie adresuje braku odpowiednich scenariuszy wykrywania. Ograniczenie dostępu do funkcji dla stałych klientów może być jednym ze środków mitygujących, ale nie zastępuje konieczności przeprowadzenia pełnej analizy ryzyka dla samego produktu. Poleganie wyłącznie na zewnętrznych listach sankcyjnych bez rewizji wewnętrznych progów i polityk ignoruje specyficzne ryzyka geograficzne i typologiczne, które mogą nie być objęte standardowymi listami PEP czy sankcyjnymi.

Wniosek: Przed wdrożeniem nowej funkcjonalności w FinTechu niezbędne jest przeprowadzenie kompleksowej oceny ryzyka nowego produktu w celu dostosowania systemów monitorowania do nowych zagrożeń.

Poprawnie: W sytuacji, gdy systemy monitorowania lub procesy onboardingu identyfikują czynniki wysokiego ryzyka, takie jak pochodzenie klienta z jurysdykcji o podwyższonym ryzyku oraz niespójności w danych cyfrowych (np. adres IP niezgodny z deklarowanym miejscem zamieszkania), podejście oparte na ryzyku (RBA) wymaga zastosowania wzmocnionej należytej staranności (EDD). Zgodnie z wytycznymi AML, EDD musi obejmować uzyskanie dodatkowych informacji o celu relacji, źródle pochodzenia majątku oraz wymaga zatwierdzenia nawiązania relacji przez wyższą kadrę kierowniczą (Senior Management), co zapewnia odpowiedni nadzór nad ekspozycją na ryzyko.

Niepoprawnie: Podejście polegające na automatycznym odrzuceniu wniosku bez analizy merytorycznej jest sprzeczne z ideą zarządzania ryzykiem, która promuje zrozumienie klienta, a nie de-risking bez uzasadnienia. Zastosowanie jedynie standardowej należytej staranności (CDD) przy jednoczesnym monitorowaniu transakcji jest niewystarczające, ponieważ przepisy wymagają mitygacji ryzyka przed nawiązaniem relacji, jeśli sygnały ostrzegawcze są znane na etapie onboardingu. Poleganie wyłącznie na weryfikacji dokumentu przez dostawcę technologii eKYC ignoruje inne istotne czynniki ryzyka behawioralnego i geograficznego, co stanowi naruszenie zasady całościowej oceny profilu klienta.

Wniosek: W przypadku wykrycia istotnych niespójności danych lub czynników wysokiego ryzyka podczas onboardingu, instytucja musi zastosować procedury EDD i uzyskać akceptację kierownictwa przed otwarciem rachunku.

Poprawnie: Zgodnie z podejściem opartym na ryzyku (RBA) oraz standardami FATF, każda instytucja finansowa, w tym FinTech, musi przeprowadzić ocenę ryzyka przed wdrożeniem nowych produktów, usług lub technologii. Piaskownica regulacyjna (regulatory sandbox) służy do testowania innowacji pod nadzorem, ale nie zwalnia podmiotu z fundamentalnych obowiązków AML/CFT. Aktualizacja oceny ryzyka pozwala na zidentyfikowanie specyficznych zagrożeń związanych z nowymi korytarzami płatniczymi i metodami zasilania portfela, co jest niezbędne do zaprojektowania skutecznych reguł monitorowania transakcji i mitygacji ryzyka prania pieniędzy.

Niepoprawnie: Oczekiwanie na pełną licencję przed aktualizacją procedur jest błędem, ponieważ ryzyko występuje już w fazie testów w piaskownicy, a organy nadzoru wymagają zachowania standardów bezpieczeństwa finansowego niezależnie od etapu rozwoju produktu. Skupienie się wyłącznie na technologii KYC/biometrii jest niewystarczające, gdyż mityguje jedynie ryzyko tożsamości, pomijając ryzyko transakcyjne i geograficzne. Z kolei stosowanie dotychczasowych progów monitorowania dla nowych usług transgranicznych jest nieadekwatne, ponieważ specyfika płatności międzynarodowych i portfeli cyfrowych generuje inne typologie przestępstw niż standardowe usługi krajowe.

Wniosek: Wprowadzenie każdego nowego produktu lub kanału dystrybucji w FinTechu wymaga uprzedniej aktualizacji oceny ryzyka i dostosowania systemów monitorowania do specyficznych zagrożeń.

Poprawnie: Podejście oparte na ryzyku (RBA) wymaga, aby instytucje finansowe stale monitorowały i aktualizowały swoje mechanizmy kontrolne w odpowiedzi na zmiany w profilu ryzyka, takie jak wejście w nowy segment rynku e-commerce. Zgodnie z ramami zarządzania ryzykiem, MLRO musi zapewnić, że progi i scenariusze monitorowania są adekwatne do rzeczywistych zachowań klientów i aktualnego apetytu na ryzyko organizacji, co pozwala na efektywne wykrywanie podejrzanej aktywności w dynamicznie zmieniającym się środowisku operacyjnym.

Niepoprawnie: Zwiększenie częstotliwości przeglądów KYC jest działaniem o charakterze administracyjnym, które nie naprawia luki w systemie monitorowania transakcji, przez co istotne ryzyka mogą pozostać niewykryte w czasie rzeczywistym. Wykorzystanie wyników z piaskownicy regulacyjnej jako stałego uzasadnienia jest nieprawidłowe, ponieważ środowisko testowe nie odzwierciedla pełnej skali ryzyka operacyjnego po komercyjnym wdrożeniu produktu. Zlecenie testów penetracyjnych koncentruje się na technicznych aspektach cyberbezpieczeństwa i odporności systemów, a nie na merytorycznej skuteczności algorytmów wykrywania prania pieniędzy i finansowania terroryzmu.

Wniosek: Kluczowym elementem skalowania strategii AML jest dynamiczna aktualizacja oceny ryzyka i parametrów monitorowania w odpowiedzi na zmiany w modelu biznesowym instytucji.

Poprawnie: Podejście oparte na ryzyku (RBA) wymaga od instytucji finansowych, w tym FinTechów, priorytetyzacji działań w odpowiedzi na zidentyfikowane zagrożenia. W opisanym scenariuszu występują wyraźne sygnały ostrzegawcze (red flags) typowe dla prania pieniędzy, takie jak strukturyzowanie (smurfing) oraz szybki transfer środków do podmiotów o wysokim ryzyku (giełdy kryptowalut). Analiza eKYC i powiązań między kontami jest kluczowa dla wykrycia potencjalnej kradzieży tożsamości lub wykorzystania tzw. słupów, co stanowi niezbędną podstawę do złożenia raportu o podejrzanej aktywności (SAR/STR) zgodnie z wymogami regulacyjnymi i wewnętrznymi procedurami AML.

Niepoprawnie: Automatyczne blokowanie wszystkich adresów IP i żądanie fizycznej dokumentacji jest nieproporcjonalne i sprzeczne z modelem operacyjnym cyfrowego FinTechu, co może prowadzić do nieuzasadnionego ryzyka operacyjnego i reputacyjnego. Podnoszenie progów kwotowych w systemie monitorowania w celu redukcji liczby alertów jest działaniem błędnym, ponieważ celowo ignoruje ryzyko strukturyzowania, które polega właśnie na omijaniu limitów raportowych. Z kolei przekazanie sprawy do rutynowego, okresowego przeglądu CDD jest niewystarczające w obliczu aktywnego incydentu, ponieważ standardowe procedury aktualizacji danych nie są narzędziem do reagowania na bieżące podejrzenie popełnienia przestępstwa finansowego.

Wniosek: Skuteczne monitorowanie transakcji w sektorze FinTech wymaga dynamicznej analizy wzorców zachowań i korelacji danych eKYC w celu szybkiej identyfikacji strukturyzowania środków.

Poprawnie: Podejście oparte na ryzyku (RBA) wymaga, aby instytucje finansowe, w tym FinTechy, identyfikowały specyficzne zagrożenia związane z nowymi produktami i wdrażały środki mitygujące proporcjonalne do poziomu tego ryzyka. W przypadku szybkich płatności P2P o charakterze transgranicznym, kluczowe jest połączenie dynamicznych limitów transakcyjnych z zaawansowanym monitorowaniem w czasie rzeczywistym, które uwzględnia specyficzne typologie prania pieniędzy dla tego kanału. Takie działanie pozwala na zachowanie równowagi między innowacyjnością a bezpieczeństwem regulacyjnym, co jest fundamentem skutecznego programu AML.

Niepoprawnie: Podejście polegające na całkowitym blokowaniu jurysdykcji wysokiego ryzyka bez wcześniejszej analizy jest uznawane za unikanie ryzyka (de-risking), a nie zarządzanie nim, co często stoi w sprzeczności z wytycznymi organów nadzorczych promujących inkluzję finansową. Poleganie wyłącznie na procesach eKYC z etapu onboardingu jest niewystarczające, ponieważ nie uwzględnia ono ryzyka behawioralnego i transakcyjnego, które pojawia się w trakcie cyklu życia klienta. Z kolei pełne oddelegowanie monitorowania do zewnętrznego dostawcy RegTech bez wewnętrznej weryfikacji i nadzoru narusza zasady ładu korporacyjnego, zgodnie z którymi odpowiedzialność za skuteczność kontroli zawsze spoczywa na instytucji i jej MLRO.

Wniosek: Wdrażanie nowych produktów w FinTechu wymaga aktualizacji oceny ryzyka i dostosowania systemów monitorowania transakcji do specyficznych cech nowego kanału płatności.

Poprawnie: Zgodnie z zasadami podejścia opartego na ryzyku (RBA) oraz wytycznymi dotyczącymi skalowania działalności FinTech, wprowadzenie nowych funkcji produktu, takich jak przejście z transakcji krajowych na międzynarodowe, stanowi istotną zmianę profilu ryzyka. Instytucja ma obowiązek przeprowadzić i udokumentować aktualizację oceny ryzyka przed wdrożeniem zmian, aby zidentyfikować nowe zagrożenia, takie jak ryzyko geograficzne czy specyficzne typologie prania pieniędzy związane z przekazami transgranicznymi. Pozwala to na odpowiednie dostosowanie scenariuszy monitorowania transakcji i procedur należytej staranności wobec klienta (CDD/EDD).

Niepoprawnie: Poleganie na dotychczasowych progach monitorowania przez pierwsze miesiące jest nieprawidłowe, ponieważ mechanizmy zaprojektowane dla rynku krajowego mogą być całkowicie nieskuteczne w wykrywaniu ryzyk specyficznych dla płatności międzynarodowych, co naraża firmę na sankcje regulacyjne. Outsourcing procesów do dostawcy RegTech może wspomóc wydajność, ale nie zwalnia instytucji z odpowiedzialności za posiadanie aktualnej oceny ryzyka i nie eliminuje konieczności dostosowania wewnętrznych ram kontrolnych. Zwiększenie częstotliwości weryfikacji eKYC bez zmiany apetytu na ryzyko i rewizji ogólnych ram zarządzania jest działaniem fragmentarycznym, które nie adresuje systemowych zmian w sposobie przepływu środków i nowych kanałów dystrybucji.

Wniosek: Wprowadzenie nowych produktów lub ekspansja geograficzna w FinTechu wymaga uprzedniej aktualizacji instytucjonalnej oceny ryzyka w celu dostosowania mechanizmów kontrolnych do nowych zagrożeń.

Poprawnie: Zgodnie z podejściem opartym na ryzyku (RBA), w sytuacji, gdy ryzyko rezydualne przekracza ustalony apetyt na ryzyko instytucji, dział zgodności musi podjąć aktywne kroki w celu mitygacji tego zagrożenia. Prawidłowe podejście polega na zastosowaniu wzmocnionych środków należytej staranności (EDD) oraz wdrożeniu specyficznych kontroli technicznych lub proceduralnych, które pozwolą obniżyć poziom ryzyka do granic akceptowalnych przez zarząd. Jeśli mitygacja nie jest możliwa, konieczna jest modyfikacja cech produktu, aby ograniczyć jego ekspozycję na nadużycia, co jest zgodne z wymogami regulacyjnymi dotyczącymi zarządzania ryzykiem w sektorze FinTech.

Niepoprawnie: Podejście zakładające automatyczne odrzucenie każdego projektu przekraczającego apetyt na ryzyko jest zbyt restrykcyjne i nie uwzględnia możliwości skutecznej mitygacji ryzyka poprzez dodatkowe kontrole. Z kolei prosta aktualizacja dokumentu apetytu na ryzyko (RAS) tylko po to, by dopasować go do nowej usługi bez wprowadzania dodatkowych zabezpieczeń, stanowi poważne naruszenie zasad ładu korporacyjnego i naraża firmę na ryzyko regulacyjne oraz operacyjne. Poleganie wyłącznie na istniejących systemach monitorowania przy wprowadzaniu zupełnie nowego typu ryzyka geograficznego jest niewystarczające, ponieważ standardowe scenariusze mogą nie wykrywać specyficznych typologii prania pieniędzy charakterystycznych dla nowych rynków.

Wniosek: Skuteczne zarządzanie ryzykiem w FinTech wymaga aktywnego dostosowywania mechanizmów kontrolnych tak, aby ryzyko rezydualne zawsze mieściło się w granicach zdefiniowanego apetytu na ryzyko organizacji.

Poprawnie: Zgodnie z podejściem opartym na ryzyku (RBA) oraz standardami zarządzania ryzykiem w FinTechach, wprowadzenie każdego nowego produktu, usługi lub wejście na nowy rynek geograficzny wymaga przeprowadzenia formalnej oceny ryzyka nowego produktu (NPRA). W opisanym scenariuszu natychmiastowy charakter płatności oraz zaangażowanie jurysdykcji wysokiego ryzyka znacząco podnoszą profil ryzyka instytucji. Niezbędne jest zatem nie tylko zidentyfikowanie tych zagrożeń, ale także proaktywne dostosowanie scenariuszy w systemach monitorowania transakcji, aby wykrywać typologie charakterystyczne dla nowych korytarzy płatniczych jeszcze przed ich uruchomieniem.

Niepoprawnie: Podejście polegające na wykorzystaniu istniejących progów dla transakcji krajowych jest błędne, ponieważ nie uwzględnia ono specyficznych ryzyk związanych z transferami transgranicznymi i krajami wysokiego ryzyka, co może prowadzić do przeoczenia transferów o charakterze przestępczym. Strategia reaktywna, czyli zbieranie danych przez pierwsze miesiące bez wdrożenia kontroli, naraża instytucję na ryzyko regulacyjne i operacyjne, naruszając zasadę prewencji. Z kolei outsourcing procesów do dostawcy RegTech, choć dopuszczalny, nigdy nie zdejmuje z instytucji finansowej ostatecznej odpowiedzialności za zarządzanie ryzykiem rezydualnym i zgodność z przepisami AML.

Wniosek: Wprowadzenie nowej funkcjonalności w FinTechu wymaga uprzedniej aktualizacji oceny ryzyka i kalibracji systemów monitorowania pod kątem nowych typologii zagrożeń przed udostępnieniem usługi klientom.

Poprawnie: Podejście oparte na ryzyku (RBA) wymaga, aby instytucje finansowe, w tym FinTechy, identyfikowały i oceniały ryzyko prania pieniędzy oraz finansowania terroryzmu przed wprowadzeniem nowych produktów, usług lub praktyk biznesowych. W scenariuszu skalowania działalności o przelewy transgraniczne dla firm, profil ryzyka ulega istotnej zmianie (pojawia się ryzyko geograficzne i ryzyko klienta korporacyjnego). Proaktywna aktualizacja oceny ryzyka oraz dostosowanie apetytu na ryzyko i systemów monitorowania przed uruchomieniem usługi jest jedynym sposobem na zapewnienie, że mechanizmy kontrolne będą adekwatne do nowych zagrożeń.

Niepoprawnie: Oczekiwanie na zebranie danych transakcyjnych przez kilka miesięcy po wdrożeniu jest błędne, ponieważ naraża instytucję na niezarządzane ryzyko w najbardziej wrażliwym okresie początkowym. Poleganie wyłącznie na standardowych scenariuszach dostawcy RegTech bez wewnętrznej analizy narusza zasadę, że to instytucja jest odpowiedzialna za zrozumienie własnego ryzyka. Z kolei stosowanie sztywnych, maksymalnych restrykcji wobec wszystkich klientów bez różnicowania ich profilu ryzyka jest sprzeczne z zasadą proporcjonalności RBA i świadczy o braku efektywnego systemu zarządzania ryzykiem, co może prowadzić do paraliżu operacyjnego.

Wniosek: W ramach podejścia opartego na ryzyku każda istotna zmiana modelu biznesowego lub produktu musi być poprzedzona aktualizacją oceny ryzyka, aby mechanizmy kontrolne pozostały skuteczne i proporcjonalne.

Poprawnie: Zgodnie z podejściem opartym na ryzyku (RBA) oraz standardami zarządzania ryzykiem w FinTechach, każda istotna zmiana w modelu biznesowym, taka jak wprowadzenie nowego produktu lub kanału dystrybucji, wymaga przeprowadzenia uprzedniej oceny ryzyka. Wykorzystanie piaskownicy regulacyjnej pozwala na testowanie innowacji w kontrolowanym środowisku, ale nie zwalnia instytucji z obowiązku identyfikacji i mitygowania specyficznych zagrożeń, takich jak szybkość transakcji (instant payments) czy potencjalna anonimowość, które są kluczowymi cechami podatności FinTechów na przestępstwa finansowe.

Niepoprawnie: Podejście zakładające ograniczenie procedur wyłącznie do minimalnych wymogów piaskownicy jest błędne, ponieważ ramy kontrolne AML muszą być spójne z wewnętrznym apetytem na ryzyko instytucji, a nie tylko z tymczasowymi wytycznymi testowymi. Odroczenie aktualizacji oceny ryzyka do momentu uzyskania pełnej licencji narusza zasadę ciągłości monitorowania i zarządzania ryzykiem operacyjnym oraz regulacyjnym. Skupienie się wyłącznie na ochronie danych osobowych i RODO ignoruje fakt, że ryzyko prania pieniędzy i finansowania terroryzmu jest integralnym elementem oceny każdego nowego produktu finansowego, niezależnie od jego zaawansowania technologicznego.

Wniosek: Udział w piaskownicy regulacyjnej nie zwalnia MLRO z obowiązku przeprowadzenia pełnej oceny ryzyka AML przed wdrożeniem nowej funkcjonalności produktu.

Poprawnie: Zgodnie z zasadami podejścia opartego na ryzyku (RBA) oraz wytycznymi dotyczącymi skalowania działalności FinTechów, każda istotna zmiana w modelu biznesowym, taka jak wejście na rynki międzynarodowe lub wprowadzenie nowych produktów płatniczych, wymaga przeprowadzenia ponownej oceny ryzyka. Aktualizacja oceny ryzyka instytucjonalnego pozwala na zidentyfikowanie nowych zagrożeń specyficznych dla danych jurysdykcji oraz ryzyk związanych z szybkością i anonimowością natychmiastowych płatności transgranicznych, co jest niezbędne do zaprojektowania skutecznych mechanizmów kontrolnych.

Niepoprawnie: Podniesienie progów monitorowania w celu uniknięcia zaległości jest działaniem reaktywnym, które osłabia skuteczność systemu AML i może prowadzić do przeoczenia istotnych schematów prania pieniędzy. Poleganie wyłącznie na dotychczasowych procedurach krajowych i ograniczenie się do skanowania list sankcyjnych jest niewystarczające, ponieważ nie uwzględnia różnic w profilach ryzyka klientów korzystających z usług międzynarodowych oraz specyfiki nowych rynków. Z kolei outsourcing procesów do dostawcy RegTech bez uprzedniej analizy ryzyka i dostosowania parametrów narzędzia do nowej strategii biznesowej jest błędem zarządczym, gdyż instytucja pozostaje odpowiedzialna za skuteczność monitorowania niezależnie od użytej technologii.

Wniosek: Przy skalowaniu działalności FinTechu na rynki zagraniczne kluczowym krokiem jest aktualizacja oceny ryzyka instytucjonalnego przed wdrożeniem zmian, aby dostosować system kontroli do nowych zagrożeń geograficznych i produktowych.

Poprawnie: Zgodnie z zasadami podejścia opartego na ryzyku (RBA) oraz wytycznymi dotyczącymi zarządzania ryzykiem w FinTechach, każda istotna zmiana w modelu biznesowym lub wprowadzenie nowego produktu wymaga przeprowadzenia uprzedniej oceny ryzyka (Product Risk Assessment). Portfele cyfrowe oferujące natychmiastowe płatności transgraniczne charakteryzują się wysoką dynamiką i ryzykiem anonimowości, co musi zostać odzwierciedlone w zaktualizowanym apetycie na ryzyko instytucji oraz w specyficznych scenariuszach monitorowania transakcji, które są w stanie wykryć nietypową prędkość (velocity) przepływu środków.

Niepoprawnie: Stosowanie wyłącznie dotychczasowych reguł monitorowania jest niewystarczające, ponieważ nie uwzględniają one specyficznych typologii przestępstw związanych z nowym produktem, co tworzy lukę w systemie kontroli. Wykorzystanie piaskownicy regulacyjnej jako uzasadnienia dla braku stałych mechanizmów kontrolnych jest błędem, gdyż piaskownica służy do testowania innowacji, a nie do omijania obowiązków AML. Zwiększenie częstotliwości audytów jest działaniem o charakterze ogólnym i następczo-kontrolnym, które nie zastępuje konieczności wdrożenia prewencyjnych i detekcyjnych mechanizmów monitorowania dostosowanych do konkretnego ryzyka produktowego.

Wniosek: Kluczowym elementem podejścia opartego na ryzyku jest proaktywna aktualizacja ram kontrolnych i scenariuszy monitorowania przed wdrożeniem nowych produktów finansowych o wysokim stopniu ryzyka.

Poprawnie: Podejście oparte na ryzyku (RBA) wymaga od instytucji finansowych, w tym FinTechów, dostosowania środków kontrolnych do zidentyfikowanego poziomu ryzyka. W przypadku usług transgranicznych i korzystania z technologii maskujących, takich jak VPN, kluczowe jest połączenie danych transakcyjnych z danymi technicznymi. Wdrożenie dynamicznych progów monitorowania, które reagują na korelację między krajem pochodzenia środków a nietypowymi danymi sieciowymi, pozwala na skuteczną mitygację ryzyka prania pieniędzy. Zastosowanie wzmocnionej należytej staranności (EDD) dla profili o podwyższonym ryzyku jest bezpośrednim odzwierciedleniem wymogów regulacyjnych dotyczących identyfikacji i oceny specyficznych czynników ryzyka przed udostępnieniem nowych funkcjonalności.

Niepoprawnie: Podejście polegające na całkowitym blokowaniu usług VPN oraz narzuceniu sztywnych, niskich limitów dla wszystkich jest sprzeczne z zasadą proporcjonalności RBA i może prowadzić do wykluczenia finansowego legalnych użytkowników. Zaniechanie aktualizacji scenariuszy monitorowania do czasu wystąpienia incydentów jest działaniem reaktywnym, które narusza obowiązek proaktywnego zarządzania ryzykiem przy skalowaniu produktów. Z kolei pełne poleganie na zewnętrznym dostawcy RegTech bez aktualizacji wewnętrznej oceny ryzyka jest błędem w ramy zarządzania (governance), ponieważ odpowiedzialność za skuteczność systemów AML spoczywa na instytucji i jej MLRO, a nie na podmiotach trzecich.

Wniosek: Skuteczne skalowanie FinTechu wymaga proaktywnej aktualizacji oceny ryzyka i integracji danych technicznych z monitorowaniem transakcji w celu dostosowania kontroli do specyfiki nowych produktów transgranicznych.

Poprawnie: W przypadku wykrycia rozbieżności w danych dotyczących beneficjenta rzeczywistego (UBO), zwłaszcza przy kliencie z jurysdykcji wysokiego ryzyka, podejście oparte na ryzyku (RBA) wymaga zastosowania wzmocnionej należytej staranności (EDD). Manualna weryfikacja i żądanie dodatkowych dowodów, takich jak dokumenty potwierdzające źródło majątku oraz szczegółowy schemat struktury korporacyjnej, są niezbędne do zrozumienia faktycznej kontroli nad podmiotem i wykluczenia ryzyka prania pieniędzy lub ukrywania tożsamości osób objętych sankcjami.

Niepoprawnie: Zignorowanie rozbieżności i uznanie ich za błąd techniczny systemu eKYC jest rażącym zaniedbaniem obowiązków w zakresie AML i naraża instytucję na ryzyko regulacyjne oraz operacyjne. Natychmiastowe złożenie raportu SAR bez przeprowadzenia wstępnego dochodzenia jest działaniem przedwczesnym, ponieważ niespójność może wynikać z opóźnień w aktualizacji rejestrów publicznych, a nie z działalności przestępczej. Poleganie wyłącznie na oświadczeniu własnym klienta w scenariuszu wysokiego ryzyka jest niewystarczające i niezgodne ze standardami CDD, które wymagają weryfikacji informacji w oparciu o wiarygodne, niezależne źródła.

Wniosek: W przypadku wykrycia niespójności w danych identyfikacyjnych klienta o wysokim ryzyku, kluczowe jest zastosowanie wzmocnionej należytej staranności (EDD) i manualna weryfikacja dokumentów źródłowych.

Poprawnie: Przeprowadzenie kompleksowej aktualizacji oceny ryzyka instytucjonalnego (IRA) jest fundamentalnym wymogiem podejścia opartego na ryzyku (RBA) w sytuacjach, gdy instytucja FinTech wprowadza nowe produkty lub rozszerza działalność na nowe rynki geograficzne. Zgodnie z wytycznymi organów nadzorczych, każda istotna zmiana w modelu biznesowym, taka jak uruchomienie płatności transgranicznych, musi zostać poprzedzona analizą nowych zagrożeń i typologii prania pieniędzy. Dostosowanie scenariuszy monitorowania transakcji do specyficznych ryzyk związanych z nowym produktem zapewnia, że systemy kontrolne są skuteczne i adekwatne do faktycznego profilu ryzyka, co pozwala na mitygację ryzyka regulacyjnego i operacyjnego.

Niepoprawnie: Zastosowanie uproszczonej należytej staranności (SDD) dla produktów o podwyższonym ryzyku, jakimi są płatności transgraniczne, jest błędem proceduralnym, ponieważ takie usługi zazwyczaj wymagają standardowej lub wzmocnionej należytej staranności (EDD) ze względu na ryzyko geograficzne i anonimowość. Zwiększenie częstotliwości raportowania bez modyfikacji wewnętrznych systemów monitorowania jest działaniem powierzchownym, które nie rozwiązuje problemu niewykrywania podejrzanych wzorców transakcji specyficznych dla nowej usługi. Z kolei pełny outsourcing monitorowania do dostawcy RegTech z przyjęciem jego domyślnych ustawień jest ryzykowny, ponieważ instytucja finansowa pozostaje ostatecznie odpowiedzialna za zgodność, a systemy muszą być skalibrowane zgodnie z indywidualnym apetytem na ryzyko danej firmy, a nie uniwersalnymi szablonami.

Wniosek: Skalowanie działalności FinTech o usługi transgraniczne wymaga uprzedniej aktualizacji oceny ryzyka instytucjonalnego i precyzyjnej kalibracji systemów monitorowania pod kątem nowych typologii przestępstw.

Poprawnie: Podejście oparte na ryzyku (RBA) wymaga, aby instytucje finansowe dynamicznie reagowały na nowo zidentyfikowane zagrożenia. W przypadku wykrycia nieprzewidzianych wzorców transakcyjnych w fazie testów, kluczowe jest zaktualizowanie oceny ryzyka (Risk Assessment) oraz dostosowanie systemów monitorowania transakcji. Pozwala to na mitygację ryzyka przed pełnym udostępnieniem produktu szerokiemu gronu odbiorców, co jest zgodne z celem piaskownicy regulacyjnej, która służy właśnie do identyfikacji i mitygacji takich ryzyk w kontrolowanym środowisku.

Niepoprawnie: Kontynuowanie testów bez modyfikacji parametrów monitorowania ignoruje obowiązek aktywnego zarządzania ryzykiem i może prowadzić do przeoczenia realnych zagrożeń w przyszłości. Samo zgłoszenie incydentu do organu nadzorczego bez podjęcia wewnętrznych działań analitycznych i naprawczych jest niewystarczające, ponieważ piaskownica ma na celu naukę i dostosowanie kontroli przez samą instytucję. Skupienie się wyłącznie na weryfikacji danych osobowych (PII/SPII) i procesach eKYC jest błędem merytorycznym, ponieważ poprawna identyfikacja klienta nie zastępuje konieczności monitorowania i wykrywania podejrzanych schematów przepływu środków (Transaction Monitoring).

Wniosek: Skuteczne zarządzanie ryzykiem w FinTechu wymaga ciągłej aktualizacji oceny ryzyka produktów w oparciu o rzeczywiste dane transakcyjne uzyskane w fazie testów przed ich pełnym wdrożeniem.

Poprawnie: Podejście oparte na ryzyku (RBA) wymaga, aby instytucje finansowe, w tym podmioty typu FinTech, przeprowadzały i aktualizowały ocenę ryzyka przed wprowadzeniem nowych produktów lub znaczącymi zmianami w modelu biznesowym. Zgodnie ze standardami FATF i wymogami regulacyjnymi, aktualizacja ogólnofirmowej oceny ryzyka (EWRA) pozwala na identyfikację nowych zagrożeń wynikających z szybkości i transgranicznego charakteru transakcji. Dostosowanie scenariuszy monitorowania transakcji przed uruchomieniem usługi zapewnia, że systemy będą w stanie wykryć nietypowe wzorce zachowań specyficzne dla nowej funkcjonalności, co jest kluczowym elementem skutecznego zarządzania ryzykiem.

Niepoprawnie: Stosowanie wyłącznie standardowych procedur CDD przy jednoczesnym braku zmian w systemach monitorowania jest niewystarczające, ponieważ nowe produkty o wysokiej płynności wymagają specyficznych reguł detekcji. Ograniczenie wzmocnionej należytej staranności (EDD) tylko do kryterium geograficznego pomija ryzyko związane z samym produktem i kanałem dystrybucji, co jest sprzeczne z kompleksowym podejściem RBA. Z kolei outsourcing procesów monitorowania do dostawcy RegTech może wspierać operacje, ale nigdy nie przenosi odpowiedzialności regulacyjnej na podmiot zewnętrzny; instytucja finansowa pozostaje w pełni odpowiedzialna za skuteczność swoich ram kontrolnych przed organami nadzoru.

Wniosek: Wprowadzenie nowych produktów w sektorze FinTech wymaga uprzedniej aktualizacji oceny ryzyka oraz kalibracji systemów monitorowania w celu mitygowania specyficznych zagrożeń przed ich wystąpieniem.

Poprawnie: Zgodnie z zasadami podejścia opartego na ryzyku (RBA), każda istotna zmiana w modelu biznesowym instytucji finansowej, taka jak wprowadzenie usług transgranicznych do jurysdykcji o wysokim ryzyku, wymaga niezwłocznej aktualizacji instytucjonalnej oceny ryzyka. Wdrożenie wzmocnionej należytej staranności (EDD), w tym weryfikacja źródła pochodzenia majątku (SoW), jest niezbędne w celu mitygowania specyficznych zagrożeń związanych z korupcją i praniem pieniędzy w tych regionach, co jest zgodne z wytycznymi FATF oraz lokalnymi przepisami AML.

Niepoprawnie: Podejście zakładające utrzymanie standardowych procedur CDD i odroczenie audytu o sześć miesięcy jest błędne, ponieważ naraża instytucję na wysokie ryzyko regulacyjne i operacyjne już w momencie startu usługi. Poleganie wyłącznie na danych KYC od innych instytucji (paszportowanie) bez własnej weryfikacji i oceny ryzyka jest niewystarczające w przypadku ekspansji na rynki wysokiego ryzyka. Z kolei podnoszenie progów monitorowania transakcji w celu ustalenia bazy jest działaniem sprzecznym z logiką kontroli, gdyż ułatwia przeprowadzanie transakcji omijających systemy wykrywania w najbardziej krytycznym momencie wdrażania produktu.

Wniosek: Wprowadzenie nowych produktów lub ekspansja geograficzna w sektorze FinTech wymaga uprzedniej aktualizacji oceny ryzyka i dostosowania środków należytej staranności do zidentyfikowanych zagrożeń.

Poprawnie: Podejście oparte na ryzyku (RBA) wymaga, aby instytucje finansowe, w tym FinTechy, identyfikowały i oceniały ryzyko związane z nowymi produktami przed ich wprowadzeniem na rynek. W kontekście portfeli cyfrowych i płatności transgranicznych, kluczowe jest zdefiniowanie apetytu na ryzyko oraz dostosowanie scenariuszy monitorowania transakcji do specyficznych cech tych usług, takich jak szybkość transferów i potencjalna anonimowość. Jest to zgodne z wymogami dotyczącymi ram zarządzania ryzykiem i obowiązkami MLRO w zakresie zapewnienia skuteczności systemów kontroli wewnętrznej.

Niepoprawnie: Poleganie wyłącznie na dotychczasowych procedurach dla przelewów krajowych jest niewystarczające, ponieważ transakcje transgraniczne generują zupełnie inne typologie ryzyka, które wymagają specyficznych mechanizmów kontrolnych. Skupienie się tylko na aspektach RODO i ochronie danych PII, choć istotne, ignoruje ustawowe obowiązki w zakresie przeciwdziałania praniu pieniędzy (AML), które są odrębnym filarem zgodności. Z kolei pełny outsourcing monitorowania do dostawcy RegTech bez ustanowienia wewnętrznych zasad kontroli jakości i nadzoru narusza zasady ładu korporacyjnego, ponieważ odpowiedzialność za zgodność z przepisami zawsze spoczywa na instytucji, a nie na podmiocie zewnętrznym.

Wniosek: Skuteczne zarządzanie ryzykiem w sektorze FinTech wymaga przeprowadzenia oceny ryzyka nowego produktu przed jego wdrożeniem oraz dostosowania systemów monitorowania do jego specyficznych cech operacyjnych.